Πολ Ποτ

Ο Πολ Ποτ, ηγέτης ενός από τα πιο αιμοσταγή καθεστώτα

Και μια και μιλάμε για γενοκτονίες τελευταία, αυτή είναι μια από τις τρεις παγκόσμια αποδεκτά γενοκτονίες στα νεώτερα χρόνια, μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο.

1,7 εκατομμύρια άνθρωποι, κάτοικοι των πόλεων, σύρθηκαν στην ύπαιθρο δια της βίας από αυτόν τον παρανοϊκό και τους ομοϊδεάτες του, στα απέραντα στρατόπεδα εργασίας, στην προσπάθεια να ξεριζώσει την αστική συνείδηση και να γυρίσει τη χώρα στην αγροτική εποχή και "καθαρότητα". Χιλιάδες πέθαναν από τις κακουχίες και την πείνα στη διαδρομή, οι περισσότεροι από την πείνα, την εξαθλίωση και τα βασανιστήρια στη συνέχεια.

Δείτε σχετικά στο εξαιρετικό Cambodian Genocide Program ενός από τα σημαντικότερα Πανεπιστήμια του κόσμου, του Yale.http://www.yale.edu/cgp/

Οι άλλες δυο είναι φυσικά η μεγάλη γενοκτονία, το Ολοκαύτωμα, η απόπειρα βιομηχανικής εξόντωσης ενός έθνους, και η γενοκτονία των Tούτσι στη Ρουάντα, με ένα εκατομμύριο περίπου νεκρούς το 1993.

"Δύο ημέρες μετά την κατάληψη της Πνομ Πενχ, οι Χμερ μετέφεραν ολόκληρο τον πληθυσμό στην ύπαιθρο, με τη δικαιολογία πως στις πόλεις δεν υπήρχε αρκετή τροφή για να συντηρηθούν όλοι. Στην πραγματικότητα φοβούνταν ότι οι αστικές περιοχές θα αποτελούσαν εστίες αντίστασης κατά του νέου καθεστώτος. Φυσικά η διαταγή δεν ίσχυσε μόνο στην πρωτεύουσα, αλλά σε όλες τις πόλεις της χώρας. Όλοι οι κάτοικοι ανεξαρτήτως επαγγέλματος, φύλου, ηλικίας, σωματικής κατάστασης μεταφέρθηκαν στην ύπαιθρο, ώστε να εργαστούν στα χωράφια. Κανείς δεν εξαιρέθηκε.

Όποιος είχε την ατυχία να κατοικεί σε πόλη έπρεπε να εξαγνιστεί μέσω της σκληρής εργασίας. Αυτοί που δεν κατάφερναν να πιάσουν τις προβλεπόμενες «νόρμες» δεν δικαιούνταν συσσιτίου, η απλά…εκτελούνταν.

Το σύνθημα των Ερυθρών Χμερ ήταν «Αν σε κρατήσουμε δεν κερδίζουμε τίποτα, αν σε

σκοτώσουμε δεν χάνουμε τίποτα». Οι ορυζώνες, που σύντομα ονομάστηκαν «χωράφια του θανάτου», γέμισαν υποσιτισμένους ανθρώπους οι οποίοι αγωνίζονταν ώστε να κερδίσουν ένα γεύμα, το οποίο θα ανέβαλλε για μια ακόμη μέρα το μοιραίο. Μόλις οι Ερυθροί Χμερ παγιώθηκαν στην εξουσία μετέτρεψαν την Καμπότζη σε μια τεράστια αγροτική φυλακή.

Η έλλειψη νερού, τροφής, οι πρωτόγνωρες σκληρές συνθήκες εργασίας για τους κατοίκους των πόλεων και οι επιδημικές ασθένειες άρχισαν να θερίζουν τον κόσμο. Εν τω μεταξύ, πίσω στις πόλεις «φαντάσματα» οι Χμερ κατέλυαν το κράτος. Οι ξένες πρεσβείες σφραγίστηκαν, οι τράπεζες, τα σχολεία, τα νοσοκομεία και κάθε είδους δημόσιες υπηρεσίες έκλεισαν. Όλοι οι θρησκευτικοί ναοί (βουδιστικά τεμένη, τζαμιά, εκκλησίες) λεηλατήθηκαν.

Απαγορεύτηκαν επίσης οι σεξουαλικές σχέσεις, τα κοσμήματα (αποδεικτικό πλούτου) και τα γυαλιά, καθώς θεωρήθηκαν ένδειξη αστικής διανόησης. Κανένας πολίτης δεν μπορούσε να έχει μαζί του φωτογραφίες των δικών του ανθρώπων. Απαγορεύθηκε να διαβάζουν βιβλία, να θρηνούν τον θάνατο των συγγενών τους και η πιο εξωφρενική εντολή ήταν ότι απαγορεύθηκε το γέλιο. Φυσικά δεν επιτρέπονταν οι θρησκείες, οι διαμαρτυρίες και οι διαδηλώσεις. Οι ένοχοι για τα παραπάνω μεταφέρονταν στη φυλακή-κολαστήριο Τουόλ Σλενγκ ή αλλιώς Ες-21. Από το 1974 ως το 1978, από τους 14.000 κρατούμενους, επιβίωσαν οι 12!..." 

Γιώργος Γιαννούλης- Γιαννουλόπουλος



Πηγή: www.mixanitouxronou.gr

Η μοίρα του Neville Chamberlain

Συμπληρώθηκε ένας χρόνος από την 21η Αυγούστου 2013, την ημέρα που το αποτρόπαιο μπααθικό καθεστώς Άσαντ επιτέθηκε με χημικά όπλα στον ίδιο του τον πληθυσμό στην Ghouta ( http://www.theguardian.com/…/us-policy-syria-refugees-assad…).

Η αναιμική αντίδραση της Δύσης, προκειμένου να εξευμενίσει το καθεστώς Πούτιν που φαίνεται να χρησιμοποιεί τη Συρία ως μέσο πίεσης για την εξυπηρέτηση των βλέψεών του, οδήγησε σε μερικές εκατοντάδες χιλιάδες νεκρούς παραπάνω, στη διείσδυση των φονταμενταλιστών του ISIS στη Συρία, σε ισοπεδωμένες ιστορικές πόλεις και μνημεία και σε τρία εκατομμύρια πρόσφυγες και πολλά εκατομμύρια εκτοπισμένους μέσα στην ίδια τη χώρα.

Έναν πρώην αστικό πληθυσμό-φάντασμα, που περιπλανιέται ανέστιος και πεινασμένος ανάμεσα σε ερείπια και συμμορίες, από το Χαλέπι ως τη Δαμασκό και την Μπάσρα. Τη μεγαλύτερη ανθρωπιστική κρίση μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο και μάλιστα σε μια χώρα με ανοιχτόμυαλο λαό με πολιτιστικές και εθνολογικές ρίζες κοινές με τις Ευρωπαϊκές.

Κατά τραγική ειρωνεία (συνηθισμένη στην Ιστορία), η συμβιβαστική διάθεση της Δύσης στη Συρία και η απροθυμία του Προέδρου Ομπάμα να ηγηθεί στην ανάληψη δράσης εξαγρίωσε περαιτέρω το ίδιο το αυταρχικό ρωσικό καθεστώς που επιχείρησε να εξευμενίσει. Η Ρωσία εισέβαλε πλέον και ανοιχτά στην Ουκρανία, μια ανεξάρτητη Ευρωπαϊκή χώρα με βλέψεις προς την Ευρωπαϊκή Ένωση, σε μια βίαιη επιχείρηση επαναχάραξης των Ευρωπαϊκών συνόρων, όπως αυτά προέκυψαν μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο και το τέλος του Σοβιετικού ολοκληρωτικού καθεστώτος. Υπενθυμίζοντας μάλιστα ότι η Ρωσία είναι μεγάλη πυρηνική δύναμη ( http://www.kathimerini.gr/…/o-poytin-dokimazei-ta-oria-ths-….)

Ο Arthur Neville Chamberlain υπήρξε ο συντηρητικός Βρετανός πρωθυπουργός, από το 1937 έως το 1940, που προσπάθησε να εξευμενίσει το ναζιστικό καθεστώς, υπογράφοντας, ανάμεσα στα άλλα, το περίφημο Σύμφωνο του Μονάχου, με το οποίο παρέδωσε τη Γερμανόφωνη περιοχή Sudetenland της Τσεχοσλοβακίας στη Γερμανία το 1938, δίνοντας πολύτιμο χρόνο στον Αδόλφο Χίτλερ ώστε να προετοιμαστεί καλύτερα και να εισβάλει λίγο αργότερα στην Πολωνία το 1939. Η συνέχεια είναι γνωστή. Λίγο μετά την κήρυξη του πολέμου ο Chamberlain οδηγήθηκε σε παραίτηση και το τιμόνι της Βρετανίας (και της Ιστορίας) πέρασε στα χέρια του Winston Churchill.

Σήμερα η ηγεσία της Δύσης φαίνεται να διαπράττει τα ίδια σφάλματα. Δίνει χρόνο στο κακό να στερεωθεί και να βαθύνει. Ο Πρόεδρος Ομπάμα, ένας ειρηνόφιλος, καλλιεργημένος και μεταρρυθμιστής Πρόεδρος, παγιδευμένος από τις συνέπειες της τυχοδιωκτικής, πετρελαιοκινούμενης και ιδεοληπτικής πολιτικής της Διοίκησης Bush – Cheney μετά την 11η Σεπτεμβρίου στο Ιράκ, δεν φαίνεται να έχει αντιληφθεί το βάθος και την έκταση του προβλήματος. Το ίδιο συνέβη και στη Μεγάλη Βρετανία μετά την ατυχή ανάμειξή της στο Ιράκ, υπό τον βαπτισθέντα πλέον καθολικό Tony Blair, πρωθυπουργό μιας χώρας Αγγλικανικής, καθιστώντας πολιτικά πολύ δύσκολη την ανάληψη δράσης από τη διάδοχη κυβέρνηση. Η έκταση των συνεπειών των επιλογών της παράδοξης θρησκόληπτης τριάδας των Bush, Blair, Aznar (πρωθυπουργός του Opus Dei στην Ισπανία, λένε ορισμένοι) σήμερα αναδεικνύεται σαφέστερα.

Η Γαλλία, αδύναμη να ξεπεράσει τις εσωτερικές της αντιφάσεις κι αδυναμίες, υπό την ηγεσία ενός αδύναμου Προέδρου, σέρνεται από τη «νοικοκυρεμένη» Γερμανία της καγκελαρίου Μέρκελ, που πορεύεται με τη σειρά της πάνω στα επιτεύγματα της επιτυχημένης οικονομικής μεταρρύθμισης Σρέντερ. Η κυρία Μέρκελ αποδεικνύεται μέχρι στιγμής καλή οικονόμος αλλά μέτρια καγκελάριος σε στιγμές κρίσης.

Έτσι, κάτω από τη μύτη της διεθνούς δημοκρατικής κοινότητας που εθελοτυφλούσε αυτάρεσκα για δυο δεκαετίες σχεδόν, ένα νέο αυταρχικό καθεστώς φαίνεται να γεννήθηκε στην μεγάλη, ισχυρή και πολιτισμένη χώρα της Ευρασίας, μετά την κατάρρευση της σοβιετικής ουτοπίας, που είχε εξελιχθεί σε μια απέραντη δυστοπία. Το νέο καθεστώς δεν φαίνεται να δεσμεύεται από τις ανθρωπιστικές καταβολές του κομμουνιστικού προκατόχου του, το οποίο κινούνταν, παρά τον βάρβαρο ολοκληρωτικό του χαρακτήρα, από ένα ιδεολογικό κίνητρο παγκοσμιότητας και όχι από κοινό οπορτουνισμό. Πράγμα που απέτρεψε σε κρίσιμες στιγμές τον Τρίτο Παγκόσμιο πόλεμο και το πυρηνικό ολοκαύτωμα και επέτρεψε τη σχετικά ομαλή κατάρρευση της Σοβιετικής αυτοκρατορίας.

Η Δύση δεν φάνηκε αρκετά διορατική και γενναιόδωρη προς τη Ρωσία τη στιγμή της μετάβασης, ώστε να αποτρέψει τη γέννηση ενός νέου αυταρχικού ρωσικού καθεστώτος, το οποίο δεν φαίνεται να διαπνέεται από τους ίδιους περιορισμούς με το προκάτοχο του και δείχνει να ολισθαίνει σε περισσότερο αδίστακτη διεθνή (αλλά και εσωτερική) συμπεριφορά.

Σήμερα τα περιθώρια στενεύουν και το ρολόι μετράει αντίστροφα για τον Πρόεδρο Ομπάμα, που διασχίζει τον δεύτερο χρόνο της δεύτερης και τελευταίας θητείας του. Έχει την επιλογή να αναλάβει το κόστος ενός πόνου τώρα, για να αποφύγουμε όλοι έναν πολύ μεγαλύτερο πόνο αργότερα. Κρατώντας στον νου ότι, πέρα από σοβαρές οικονομικές κυρώσεις, ο δρόμος για την ειρήνευση στην Ουκρανία και τη διασφάλιση των συμφερόντων της Δύσης και της Δημοκρατίας στην Ευρώπη περνάει από την άμεση και δυναμική αντίδραση στη Συρία, όσο είναι (αν ακόμη είναι) καιρός.

Η Ιστορία κλώθει τραγικά νήματα και χαρίζει απρόβλεπτες μοίρες. Κανείς δεν μπορεί να διαλέξει την κατάσταση στην οποία θα βρεθεί. Έτσι σε αυτόν τον ανθρωπιστή και πραγματιστή Πρόεδρο έλαχε η υποχρέωση να λάβει σκληρές αποφάσεις. Θα τον βοηθούσε ίσως να ξαναδιαβάσει προσεκτικά τη διδακτική ιστορία του σεβάσμιου Arthur Neville Chamberlain, ηγέτη μιας δημοκρατικής αυτοκρατορίας που έφθινε.

Γιώργος Γιαννούλης- Γιαννουλόπουλος

Πρώτη δημοσίευση:marketnews.gr/ Η μοίρα του Neville Chamberlain

Πέντε ψήφοι δρόμος προς τον αυταρχισμό

"Απαγορεύεται και τιμωρείται ποινικά με ποινές φυλάκισης και πρόστιμα ο δημόσιος εγκωμιασμός, αλλά και η κακόβουλη άρνηση των γενοκτονιών που έχουν αναγνωριστεί με αποφάσεις, αμετάκλητες, διεθνών δικαστηρίων, αλλά και με αποφάσεις της ελληνικής Βουλής." πηγή kathimerini.gr

Αυτό προβλέπεται στο Αντιρατσιστικό Νομοσχέδιο. Πού το κακό, θα μου πείτε, αν τα Διεθνή δικαστήρια και η Διεθνής Κοινότητα έχουν αποδεχτεί μια γενοκτονία ως τέτοια; Μα σε εκείνο το πονηρό "ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΜΕ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΒΟΥΛΗΣ".

Τυπικά, μπήκε για να αγιοποιήσει με τον βαρύτιμο τίτλο της γενοκτονίας τις διώξεις κάποιων και από τους δικούς μου προ-παππούδες στην Ανατολία.

Όμως, για σκεφτείτε το καλύτερα.

Τι ασφαλιστική δικλείδα έχουμε πως αύριο μια άλλη πλειοψηφία στην Ελληνική Βουλή δεν θα ανακηρύξει γενοκτονία τις διώξεις (αληθινές και σκληρές, αλλά όχι γενοκτονία) που υπέστησαν οι ηττημένοι του εμφυλίου; Κι έπειτα μια άλλη τις βιαιότητες που υπέστησαν πληθυσμοί είτε από τη μια είτε από την άλλη πλευρά κατά τη διάρκειά του;

Και ποιος ξέρει τι άλλο θα μπορούσε να ανακηρύξει ως «γενοκτονία» μια πρόσκαιρη και αρκούντως φανατισμένη πλειοψηφία στην Ελληνική Βουλή, μετατοπίζοντας την ιστορία από την επιστήμη και τα επίπονα εργαλεία της στις κοινοβουλευτικές πλειοψηφίες; Αυτή των Χριστιανών από τους Ρωμαίους, ίσως, ή των Ελλήνων από τους Βουλγάρους; των κατοίκων της Χίου από τους Οθωμανούς; της Τριπολιτσάς από τους Έλληνες; Ποιος μπορεί να φανταστεί; Φιμώνοντας αυτόματα κάθε αντίλογο, κάθε αμφισβήτηση για άλλα θέματα ταυτότητας και ουσίας που θέλει να κλείσει στη σιωπή.

Το αφήνει μάλιστα στη διακριτική ευχέρεια των δικαστηρίων να κρίνουν αν είναι ή δεν είναι «κακόβουλη» η αμφισβήτηση. Άντε να αποδείξει ο φοβισμένος πολίτης πως δεν είναι ελέφαντας αλλά σκεπτόμενος άνθρωπος, επιστήμονας, ελεύθερος πολίτης.

Ανοίγει ορθάνοιχτο ένα παράθυρο στην αυθαίρετη άσκηση εξουσίας παροδικών κι απρόβλεπτων λαϊκίστικων κοινοβουλευτικών πλειοψηφιών (σαν αυτές που έρχονται) πάνω σε βασικά ανθρώπινα δικαιώματα. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, στο θεμελιώδες δικαίωμα της ίδιας της ελευθερίας του λόγου.

Πόσο εύκολα διολισθαίνει μια πολωμένη, παραζαλισμένη κι απελπισμένη χώρα στη λογοκρισία και στον αυταρχισμό; Πόσο εύκολα κυλάει στον αντιδημοκρατικό λαϊκισμό ενός Ορμπάν ή στον αυταρχισμό ενός Πούτιν ή στην ελεγχόμενη «δημοκρατία» ενός Ερντογάν; Όταν η φυλακισμένη ναζιστογενής ιδεολογία θάχει επιβάλει τους κανόνες της στη δημοκρατία;

Πέντε ψήφοι δρόμος...


Γιώργος Γιαννούλης- Γιαννουλόπουλος

Επιστρέφοντας από την επικράτεια της monachus monachus

Πεντακόσια περίπου από αυτά τα θαυμάσια, έξυπνα και κάπως ανθρωπόμορφα θηλαστικά, που κάποτε αφθονούσαν στη Μεσόγειο, έχουν απομείνει στον πλανήτη. Τα πιο πολλά, περίπου τέσσερις εκατοντάδες, ζουν στο θαλάσσιο πάρκο των βόρειων Σποράδων. Το όνομά τους, «φώκια μοναχός», τους το χάρισε ο φυσιοδίφης Johann Hermann, το 1779, ο οποίος είδε μία δύσμοιρη φώκια σε ένα σόου τσίρκου στο Στρασβούργο και το ταύτισε με τις περιγραφές που υπήρχαν, για ένα είδος γνωστό ως «μοναχός της Μασσαλίας». Όχι λόγω του μοναχικού του χαρακτήρα αλλά λόγω του σχήματος της κεφαλής, που αόριστα θυμίζει καλογερικό καλυμαύχι.

Έτσι το λοιπόν συμπληρώθηκαν τρεις εβδομάδες εκτός διαδικτύου, στην επικράτεια των ανέμων, των αργόσυρτων ημερών, που κυλούν στην επιφάνεια του νερού νωχελικά, στην αρμύρα και τα θαλασσινά τοπία, τόσο αλλιώτικα από τα στεριανά.

Η στεριά αποκαλύπτεται διαφορετική όταν την παρατηρήσεις απέξω, από την πλευρά της θάλασσας, από το ξένο στο είδος μας υδάτινο στοιχείο, που τόσο μας συνεπαίρνει όσο και αγνοούμε. Η ομορφιά και η αγριάδα, δάση, ακτές, βουνά, παραλίες αλλά και οι ανοιχτές πληγές του ελλαδικού τοπίου των καταπατημένων αιγιαλών, της δόμησης παντού, των τεσσάρων στρεμμάτων, άσπρα παράταιρα κουτάκια σαν λευκή ιλαρά. Μάταια κι ανώφελα τα πιο πολλά. Κατοικημένα λίγες μέρες τον χρόνο, μαρτυρία της φλύαρης ματαιοδοξίας της ράτσας μας, που αισθάνεται ανασφαλής στο φευγαλέο της ύπαρξής της, στο επαρχιώτικο τσόφλι της σάρκας της, κι αρπάζεται απ’ τα μπετά. Γραπώνεται στους βράχους, στα δάση και στα ακρογιάλια σαν στρειδώνα.

Μας γλιστράει η ομορφιά του τόπου σε έναν αναστραμμένο καθρέφτη. Κυριευμένοι από τον φόβο του κενού, ασυμφιλίωτοι με τη δική μας φευγαλέα ύπαρξη, πασχίζουμε να διαιωνιστούμε (μάταια) καταναλώνοντας τον περίγυρο. Σε αντίθεση με τα τοπία της Αμερικής, κατοικημένα από φευγαλέες ξύλινες και αναλώσιμες κατασκευές, ακόμη και από αρκετά εύπορους ιδιοκτήτες, σπαρμένα με τροχόσπιτα και με σκηνές, εμείς βιαζόμαστε να χαράξουμε το όνομά μας στο τοπίο, στραβά κουτσά, όπως μαθαίνουμε από μικροί, γρατζουνώντας στα παγκάκια, στις σπηλιές, στα μνημεία. Να χαράξουμε τον καημό, τους έρωτές μας, τα πάθη μας, με φωτιές, μαρκαδόρους και τσιμέντο.

Έτσι, λοιπόν, όταν βγεις στην απέξω (εκεί που ίσως ανήκει η δική μου ράτσα) φαίνονται όλα πιο καθαρά. Σαν πάρεις μια απόσταση. Όταν κοιτάξεις από το ξένο στοιχείο, πέρα από τους κάβους. Από τον άλλο τόπο. Όταν κοιτάς ως πρόσφυγας, σαν μετανάστης, σαν ξένος σε αλλότρια επικράτεια με άλλους ρυθμούς και άλλους χρόνους, σου φανερώνεται η δική σου όψη και ο δικός σου τόπος, με απρόβλεπτες λεπτομέρειες, άλλες οπτικές, διαφορετική ακρίβεια.

Βγήκα κι από το διαδίκτυο, τούτο το βιβλίο των ψηφιακών και ασώματων φίλων. Δισεκατομμύρια bits κύλησαν στις λεωφόρους του δικτύου, στους νευρώνες των μέσων, αμέτρητες πληροφορίες, άπειρες λέξεις, στις οθόνες και τα αυτιά τούτες τις μέρες χωρίς να με αγγίξουν. Πόσες αλήθεια θα είχαν κάτι σπουδαίο να μας πουν; Πόσες προορίζονται να επιβιώσουν μέσα μας; Να μας χαράξουν κάπως; Πόσες κουβαλάνε μια πρέζα αιωνιότητας ή έστω μια δόση διάρκειας; Πόσες αντέχουν όσο κι ένας στίχος του Σκαρίμπα, που μας κοιτάει από την παλιά Χαλκίδα και μετράει τη σκιά μας που απομακρύνεται στους δρόμους και τους ορίζοντες, σαν τον εκπεσμένο άγγελο, τον ευγενή ζητιάνο, κείνο το θείο τραγί που γονιμοποιεί με το σπέρμα του;

Πορευόμαστε φλυαρώντας, αμολούμε διαρκώς άβουλες λέξεις, σπέρνουμε θόρυβο, μην και κοιτάξουμε το πρόσωπό μας. Κάνουμε πως αγνοούμε τον καιρό που περνά, το σπουδαίο που αδιαφορεί για την πάρτη μας. Kαι καταλήγουμε ναυαγισμένοι, σαν εκείνο το ομώνυμο ναυάγιο της Αλοννήσου, μεταμορφωμένοι σε ύφαλο που ξανακερδίζει η ζωή. Ισχυρότερη, πανούργα και πολύχρωμη απέναντι στις μονόχρωμες εμμονές μας.

Τρεις βδομάδες με το βλέμμα των άλλων, τρεις βδομάδες απόσταση, λίγη πολύτιμη σιωπή, με σύννεφα, θάλασσα κι αλάτι, σαν εκείνα τα ελάχιστα ζώα στην ακρούλα αυτή της Μεσογείου. Tα τελευταία του είδους τους, που αγωνίζεται δίχως να το γνωρίζει (ή μήπως το ξέρει;) να μη σβήσει για πάντα από το πρόσωπο της γης. Όπως έσβησαν πολλά άλλα είδη, φυλές, έθνη, πολιτισμοί ολάκεροι. Kάποιοι χωρίς ίχνος κανένα, χωρίς να μεταλλαχθούν σε κάτι άλλο. Διακόπηκε η γενιά τους δίχως μνήμη, χωρίς νόημα.

Τρεις βδομάδες από κάβο σε κάβο, μελαγχολική και ρεαλιστική πορεία για την επιστροφή στην επικράτεια των διαλόγων της σιωπής.


Γιώργος Γιαννούλης- Γιαννουλόπουλος

Κακό για την Τουρκία, κακό για την Ευρώπη

Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν δείχνει πλέον ότι έχει κάνει την επιλογή του, στο δίλημμα για το οποίο μιλούσα μερικούς μήνες πριν στο άρθρο μου "Οι παραμορφωτικοί καθρέφτες των εξεγέρσεων" για τις συγκρούσεις στη γειτονική χώρα τον Μάιο του 2013.

Η σταδιακή μετατροπή της Τουρκίας σε χώρα με προεδρικού τύπου πολίτευμα, με την αναμενόμενη εκλογή του στην Προεδρία, ελάχιστα ομοιάζει προφανώς στην Αμερικανική προεδρική Δημοκρατία και σίγουρα απομακρύνει ταχύτατα τη χώρα από τα Ευρωπαϊκά πρότυπα. Τη φέρνει σταδιακά πιο κοντά στις προσωποκεντρικές προεδρικές μετασοβιετικές «Δημοκρατίες» τύπου Καζακστάν, Ρωσίας, Τουρκμενιστάν, με μια δόση από μπααθικές Προεδρικές «Δημοκρατίες» τύπου Συρίας, Ιράκ.

Η απόρροια της εκτελεστικής εξουσίας από ένα πρόσωπο απευθείας εκλεγμένο δημιουργεί μια μονοδιάστατη αυτοκρατορική φιγούρα με μεταφυσικές αναφορές και αποκλείει τις λεπτές αποχρώσεις της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας. Βρίσκεται μακριά από την Ευρωπαϊκή κοινοβουλευτική παράδοση και είναι εγγύτερη στις Οθωμανικές σουλτανικές καταβολές.

Στην Ευρώπη ακόμη και η παραδοσιακά μοναρχική Γαλλία ( η χώρα που αποκεφάλισε έναν βασιλιά για να σταθεροποιηθεί από έναν Πρόεδρο), μετρίασε σημαντικά την Προεδρική της δομή, ειδικά με τις τελευταίες συνταγματικές μεταρρυθμίσεις, ενισχύοντας τον ρόλο του Πρωθυπουργού και του κοινοβουλίου και περιορίζοντας τη θητεία του Προέδρου. Χωρίς να έχει ακόμη όμως κατορθώσει να μετασχηματιστεί αρκετά ώστε να βρει λύση στο πολιτικό της πρόβλημα, που είναι ακριβώς η πόλωση που δημιουργεί η Προεδρική εκλογή, που εμποδίζει την ανάδυση νέων δυνάμεων με σαφείς και διακριτές πολιτικές και τη δημόσια σύγκρουση και σύνθεσή τους.

Οι ΗΠΑ είναι μια περίπτωση μη συγκρίσιμη. Η πολιτική παράδοση είναι πολύ διαφορετική και, κυρίως, η δομή εξουσίας. Οι πατέρες του αμερικάνικου έθνους φρόντισαν να εισαγάγουν πολύ βασικούς θεσμικούς περιορισμούς στην Προεδρική ισχύ: σύντομη Προεδρική θητεία και μία μοναδική δυνατότητα επανεκλογής, ένα πολύ ισχυρό Κογκρέσο με πλήρη νομοθετική και ελεγκτική εξουσία, με πλήρη έλεγχο των Οικονομικών του Κράτους και δυνατότητα impeachment του Προέδρου, ισχυρότατο και ισόβιο Ανώτατο Δικαστήριο. Και πάρα πολύ ισχυρό κράτος δικαίου με αλληλοελεγχόμενες εξουσίες και ανεξάρτητες Υπηρεσίες, καθώς και πολύ αυστηρή θεσμική προστασία των ελευθεριών των πολιτών απέναντι στην Κυβέρνησή τους.

Επιπλέον, οι ΗΠΑ λειτουργούν με βάση ένα Ομοσπονδιακό σύστημα, στο οποίο μεγάλο μέρος της εξουσίας ασκείται από τις Πολιτείες και τους Δήμους, που δεν επιτρέπει την ακραία υπερσυγκέντρωση των εξουσιών, όπως στην περίπτωση μη ομοσπονδιακών κρατών με συγκεντρωτική δομή. Με την αντίστοιχη συγκέντρωση του ανεξέλεγκτου, του μεταφυσικού, της προσωπολατρίας, της διαφθοράς, εντέλει της παρακμής που αυτό συνεπάγεται. Ακόμη και στις ΗΠΑ, όμως, το σύστημα άγγιξε κάποιες στιγμές τα θεσμικά όριά του, όπως με τις εκβιαστικές πρακτικές που έφεραν στα όριά τους τους βαθύτατους δημοκρατικούς θεσμούς της Αμερικανικής Δημοκρατίας στην περίοδο της καταστροφικής και ιδεοληπτικής Προεδρίας Bush – Cheney.

Στην περίπτωση της Τουρκίας, όμως, η επιχειρούμενη μεταπήδηση του αμφιλεγόμενου ηγέτη στην Προεδρία και η φιλοδοξία μετατροπής της σε επίκεντρο της εξουσίας, σε συνδυασμό με όλη την πολιτεία του κ. Ερντογάν, μάλλον επιβεβαιώνουν τη χειρότερη των προβλέψεων. Ο πεισματάρης συντηρητικός ποδοσφαιριστής ξεμπλόκαρε το σύστημα από τον παρακμιακό εγκλεισμό του στην ακινησία που επέβαλαν τα στρατιωτικοδικαστικά μαντρόσκυλα που εγκατέστησε ο Κεμάλ για να διασφαλίσουν τον εξευρωπαϊσμό και τον λαϊκό χαρακτήρα της χώρας, αλλά τελικά κατέληξαν (όπως κάθε μαντρόσκυλο) να διασφαλίζουν τη δική τους επιβίωση ως προνομιακό σύστημα εξουσίας.

Όταν όμως τελικά επικράτησε αυτός στην εξουσία, ο μεταρρυθμιστικός του οίστρος στούμπωσε, η δημοκρατική φιλοδοξία υποχώρησε, όπως κάθε αυταρχικού, δηλαδή πεπεισμένου για μια μεταφυσική αλήθεια του έθνους του, η οποία φυσικά εκπροσωπείται από τον ίδιο και μόνο.

Καλή, λοιπόν, η Δημοκρατία όσο υπηρετεί το δικό του προσωπικό όραμα μιας συντηρητικής και ημισουλτανικής Τουρκίας, σε μόνιμο έλεγχο από το κόμμα του, χωρίς ουσιαστικές δημοκρατικές εναλλαγές.

Η Δημοκρατία για κάθε αυταρχικό (τύπου Πούτιν, Ερντογάν, Ασάντ και πάει λέγοντας) δεν είναι ένα σύστημα αξιών και πεποιθήσεων, δεν είναι η ανοιχτή κοινωνία με σταθερούς θεσμούς, που μετατοπίζεται από τη μια στην άλλη άποψη με την ελεύθερη και ισότιμη σύγκρουση ιδεών και πεποιθήσεων. Δεν είναι το σύστημα εκείνο που διασφαλίζει την ισχύ μιας κοινωνίας μόνο όσο σέβεται τα ανθρώπινα δικαιώματα κάθε πολίτη και καλλιεργεί την επίπονη και τεκμηριωμένη αμφισβήτηση των βεβαιοτήτων, δηλαδή την ελεύθερη σκέψη και την ανθρωπιστική Παιδεία.

Στο μυαλό των αυταρχικών η Δημοκρατία είναι ένα εργαλείο για την απόκτηση και άσκηση προσωπικής εξουσίας για το "καλό" όλων. Είναι μια προέκταση του πατριαρχικού ή φεουδαρχικού Εγώ τους. Το μέσο για την ολοκλήρωση ενός οράματος που, κατά την γνώμη τους, είναι και το όραμα ενός έθνους. Είναι η Δημοκρατία του Πατερούλη και κάθε πατερούλη.

Στο άρθρο μου κατέληγα πως η κύρια μέριμνα κάθε δημοκράτη ηγέτη είναι να βρει, να στηρίξει και να επινοήσει ακόμη την αντιπολίτευση εκείνη που θα είναι ικανή να συνεχίσει το έργο του χωρίς τον ίδιο. Να διώξει έγκαιρα το παιδί από το σπίτι, ώστε να του παραδώσει τα κλειδιά και το μέλλον το νωρίτερο δυνατό, όταν αυτό θα διεκδικήσει να τον αντικαταστήσει. Να "ενηλικιώσει" τη χώρα.

Τελικά, ο δρόμος που φαίνεται να επιλέγει ο Ερντογάν δεν είναι αυτός.

Κακό για την Τουρκία, κακό για την Ευρώπη, κακό για την Ελλάδα.

Απομένει να φανεί εάν η διχασμένη και αντιφατική Τουρκική κοινωνία, και ιδιαίτερα η μειοψηφική ακόμη, αλλά φανερά ενισχυμένη και περισσότερο άφοβη πλέον, δυτικότροπη και σχετικά φιλελεύθερη μεσαία τάξη και κυρίως οι νεότερες μορφωμένες γενιές, θα δεχτούν αυτή την προοπτική αμαχητί.


Γιώργος Γιαννούλης- Γιαννουλόπουλος

Οι δύο όψεις της ερήμου

Στη βόρεια Αφρική και τη Μέση Ανατολή μαίνονται συγκρούσεις με εκατοντάδες χιλιάδες νεκρούς, ένας παροξυσμός παράλογης βίας που έχει ισοπεδώσει πόλεις ολόκληρες, όπως τη Συριακή Χομς. Έχει δημιουργήσει εκατομμύρια πρόσφυγες, που περιπλανιώνται στη γη του κανενός, σε αυτό που κάποτε υπήρξε ο τόπος, η γειτονιά, η χώρα τους, και πιο πέρα σε απέραντα στρατόπεδα. Αλλά και στους δρόμους και τις θάλασσες, ψάχνοντας ένα απάγκιο γι' αυτό που κάποτε υπήρξε η ζωή τους, κάτι ανθρώπινο που να μοιάζει με σπίτι, μια αγκαλιά και δυο λέξεις από τους αγαπημένους τους.

Πιο δίπλα αδιάλλακτοι φανατικοί βομβαρδίζουν σχολεία σε μια υπαίθρια φυλακή, ενώ άλλοι απαγάγουν και σκοτώνουν εφήβους. Φευγαλέες εξουσίες δημιουργούνται κι αποσυντίθενται στην περιοχή που γέννησε μερικούς από τους μεγαλύτερους πολιτισμούς της ανθρωπότητας. Ορδές βαρβάρων θερίζουν ανθρώπους, τεκμήρια, μνημεία και μνήμες. Άλλοι, λίγο βορειότερα, καταρρίπτουν επιβατηγά αεροπλάνα και καταδιώκουν όσους θέλουν να ξεφύγουν από το αυταρχικό τους όραμα κοιτώντας προς την παλιά Ευρώπη.

Λίγο πιο κάτω, όμως, μετά το μεγάλο φράγμα της Σαχάρας, που καλύπτει όλη τη βόρεια Αφρική ως τις ακτές της Μεσογείου, νοτιότερα, στην Κεντρική και Δυτική Αφρική, η κατάσταση γίνεται κάθε μέρα σοβαρότερη για το ανθρώπινο είδος.

Τα κρούσματα του θανατηφόρου ιού Έμπολα, που κρατούσε φυλακισμένο η φύση σε κάποιον φυσικό ξενιστή με τον οποίο ο homo sapiens έρχεται όλο και πιο συχνά σε επαφή, αυξάνουν. Σε χώρες με ελάχιστες υποδομές και ασταθή καθεστώτα, όπως η Σιέρα Λεόνε και η Λιβερία (που κηρύχθηκε σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης), πρέπει να αντιμετωπιστεί μια ακραία κατάσταση που βάζει σε κίνδυνο εκατομμύρια ζωές. Τα κρούσματα στο Λάγος, την πρωτεύουσα της Νιγηρίας, μια μέγα-πόλη με 21 εκατομμύρια κατοίκους, είναι πολύ ανησυχητικά.

Σήμερα οι ειδικοί εμπειρογνώμονες από όλον τον κόσμο του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας συνεδριάζουν στη Γενεύη της Ελβετίας για να λάβουν αποφάσεις για την απάντηση στην επιδημία. Αύριο θα ανακοινωθεί εάν ο Π.Ο.Υ. θα κηρύξει Συναγερμό Διεθνούς Υγειονομικής Απειλής (Public Health Emergency of International Concern) και τα αντίστοιχα μέτρα.

Το Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Ασθενειών (CDC) των ΗΠΑ ανέβασε τον συναγερμό στο επίπεδο 1 της εξαβάθμιας κλίμακας, για πρώτη φορά από το 2009, αποκτώντας πρόσβαση σε όλα τα διαθέσιμα μέσα για την αντιμετώπιση της απειλής.

Βόρεια από τη μεγάλη λωρίδα ερήμου, η ασθένεια της ανθρώπινης ηλιθιότητας: ο φανατισμός κι ο εθνικισμός. Νοτιότερα, η δύναμη αποσύνθεσης της ίδιας της ζωής δημιουργεί χάος και θάνατο, σε πληθυσμούς που εμείς οι ίδιοι εγκαταλείψαμε (όταν δεν σπρώξαμε) στη μιζέρια και αγγίζει τη βιολογική μας υπόσταση. Κι έτσι η ίδια η φύση ξαναγεννιέται πάντα νικήτρια στη δική της νέα τάξη, αυτή των επιζώντων.

Το εφιαλτικό σενάριο, να συναντηθούν το βόρειο και το νότιο κακό και να εμφανιστεί η ασθένεια σε χώρα που το κράτος, η οικονομία, η κοινωνική δομή, έχουν καταρρεύσει και βρίσκεται σε κατάσταση εμφυλίου, μπορεί άραγε να αποκλειστεί;

Κι εμείς οι Δυτικοί είχαμε την ψευδαίσθηση (και πολλοί την έχουμε ακόμη) πως διπλοκλειδώνοντας την πόρτα στην παράγκα μας είμαστε ασφαλείς. Πως μπορεί να επιβιώσουμε εν ειρήνη σε έναν κόσμο που είναι ένα ατέλειωτο πλέγμα από ρεύματα ζωής, από ποταμούς ανθρώπων, αγαθών και ιδεών, από σχεδόν συνεχείς διαπλεκόμενες πολιτείες. Λες κι οι πορτούλες μας μπορούν να αντισταθούν στο ελάχιστο στους ανέμους της φύσης και της ιστορίας. Λες και μπορεί να μείνει όρθιο το σπίτι μας όταν διαλύεται και μολύνεται ο οίκος του γείτονα. Τι φενάκη! Σαν να μη μάθαμε τίποτε από την ιστορία μας.

Υπό το φως του υποσαχάριου θανατικού, η βορειότερη τρέλα, ο φανατισμός κι ο εθνικισμός, μοιάζουν πράγματι σαν μια παιδική ασθένεια της ανθρωπότητας, όπως έλεγε ο Αλβέρτος Αϊνστάιν, κοιτώντας τη γη από το άπειρο του χρόνου που κι αυτός ακόμη στρεβλώνεται. Είναι, έλεγε ο μεγάλος φυσικός, κάτι σαν την ιλαρά του ανθρώπινου είδους.

Ένας ακόμη θανατηφόρος ιός εκτυφλωτικής βλακείας.



Γιώργος Γιαννούλης- Γιαννουλόπουλος

______________

Νεώτερα:

Ο Π.Ο.Υ. κηρύσσει Συναγερμό Διεθνούς Υγειονομικής Απειλής 

http://www.nytimes.com/…/who-declares-ebola-in-west-africa-…

Προγενέστερα για το ίδιο θέμα:

Φόρος τιμής

https://www.facebook.com/photo.php?fbid=10204430237539278&set=a.1453839589262.61577.1331485124&type=1

The outbreak
https://www.facebook.com/giorgos.giannoulisgiannoulopoulos/posts/10204403663474943

Ύψωσε τα λόγια σου και όχι τη φωνή σου
http://marketnews.gr/…/ypswse_ta_logia_sou_kai_oxi_th_fwnh_…

Ο κ. Τσίπρας τα κάνει όλα σωστά

Ο κ. Τσίπρας τα κάνει όλα σωστά.

Μέχρι και στο Άγιον Όρος πήγε. Λίγο καθυστερημένα όμως. Tο κλίμα του Όρους δεν προσφέρεται για πρώτη επίσκεψη στην ηλικία του, αυτή της ωφελιμιστικής ωριμότητας. Βγάζει μια δόση κακογουστιάς. Κάτι σαν τις περιφορές εικόνων από το Βατοπέδι ή τον Σταυρό του ανεκδιήγητου Σαρτζετάκη.

Το θαυμαστό αυτό βουνό ευνοεί τους νεαρούς αμφισβητίες, τους εφήβους κάθε ηλικίας με διάθεση ερωτική και περιπετειώδη ή τους αναχωρητές. Όσους αναζητούν την ηρεμία της ψυχής τους, έχουν κάτι να πουν κι είναι έτοιμοι κάτι να ακούσουν.

Το δράμα του κ. Τσίπρα είναι όμως ακριβώς τούτο. Οι πράξεις του είναι ολόσωστες, καθώς πρέπει, πολιτικά ορθές, καλοκουρδισμένες. Παραμένουν όμως εκτός χρόνου, είναι σκουριασμένες, παρωχημένες, μυρίζουν μούχλα, βγαίνουν από τη ναφθαλίνη, σαν τις παλιές ξεπλυμένες φωτογραφίες με την «Παναγιά μαζί σου» στις νταλίκες και στα ταξί ή τις «Τρεις Χάριτες» στο καθιστικό της γιαγιάς. ‘Η ακόμη το σκρίνιο με την τηλεόραση των seventies. Όμορφα όλα τούτα με μια γλυκιά παλιοκαιρίτικη μελαγχολία. Ξεχασμένες εικόνες που ψάχνουν ένα ιστορικό λίφτινγκ σε ένα πρόσωπο που μοιάζει με αυτό του Ελληναρά σαραντάρη άλλης εποχής: λίγη μαγκιά, λίγος θυμός και κατσούφιασμα, κι ένα «έλα μωρέ, έχει ο Θεός». Το βαθύ πρόσωπο της ελληνικής συντήρησης που επιχειρεί να αναβαπτιστεί ως πρόοδος.

Ο κ. Τσίπρας μπορεί λοιπόν να κάνει τα πάντα σωστά ως πολιτικός, κατά πώς του τα συμβουλεύουν οι επικοινωνιολόγοι του. Μπορεί να κερδίσει και τις εκλογές ακόμη. Αυτό όμως δεν αλλάζει σε τίποτε το γεγονός ότι είναι ένας λάθος άνθρωπος που προσπαθεί κάπως άχαρα να παίξει έναν λάθος ρόλο.


Γιώργος Γιαννούλης- Γιαννουλόπουλος