Ένας λυγμός

Οι φλόγες έφτασαν στην είσοδο του μοναδικού στον κόσμο πάρκου από γιγαντιαίες υπερχιλιετείς σεκόγιες της Σιέρα Νεβάδα στην ορεινή Καλιφόρνια. Χτύπησαν τις πύλες των τεσσάρων φρουρών, ένα σύνολο από τέσσερα αρχαία τεράστια δένδρα που φυλούν την πύλη της εισόδου στο ζωντανό αυτό μνημείο της φύσης.

Για όσους έχουμε βρεθεί εκεί, πλάι σε αυτούς τους 20.000 αρχαίους γίγαντες που ζουν στο εθνικό πάρκο, ένας κόμπος μας σφίγγει στον λαιμό. Είναι τα λιγοστά που γλύτωσαν απ΄ τους ξυλοκόπους των αποίκων που τα έκοβαν για το ξύλο τους, ως το 1909 που ο Πρόεδρος Θεόδωρος Ρούσβελτ οριοθέτησε και ανακήρυξε τα πιο σημαντικά εθνικά πάρκα των ΗΠΑ, μεταξύ των οποίων και αυτό με τις γιγάντιες σεκόγιες.

Οι πιο πολλοί ενήλικες από τα 20.000 δένδρα του δάσους φύτρωσαν όταν στην Ευρώπη βασίλευε ο Καρλομάγνος, οι μεσήλικες και πιο ηλικιωμένοι όταν στην αρχαία Αθήνα ρητόρευε ο Περικλής και κάποιοι τεράστιοι γέροντες 3.500 χιλιάδες χρόνια πριν, όταν περίπου ο μυθικός γιος του Πριάμου υπερασπίζονταν την Τροία.

Ανάμεσά τους το μεγαλύτερο δένδρο στον κόσμο. Ο "στρατηγός Sherman", 1486 κυβικά μέτρα ξύλου, 83 μέτρα ψηλό, 31 μέτρα περίμετρος. Τυλιγμένος ο πανάρχαιος στρατηγός σε μια κουβέρτα προστασίας απ' τις φλόγες στη βάση του.

Γιγάντια δένδρα, που ξεκίνησαν τη ζωή τους αιώνες πριν η νεαρή αμερικανική ομοσπονδία, στο έδαφος της οποίας βρίσκονται, υπάρξει έστω και σαν σκέψη ή φαντασία.

Πάνω από 7000 δασικές πυρκαγιές φέτος στην πλούσια αυτή πολιτεία της. 7.500 τετραγωνικά χιλιόμετρα γης, μεγάλο μέρος δασικής, ίση με το 5% της συνολικής έκτασης της Ελλάδας, έγιναν φέτος στάχτη στην πλούσια αυτή πολιτεία της πλούσιας και τεχνολογικά προηγμένης αυτής χώρας.

Που, όμως, αδυνατεί να ελέγξει τις πυρκαγιές αυτές.

Πέρα από την κλιματική αλλαγή, στην οποία οι ΗΠΑ έχουν συνεισφέρει σημαντικά, όντας ο μεγαλύτερος παραγωγός αργού και από τους μεγαλύτερους κατά κεφαλή ρυπαντές της ατμόσφαιρας παγκόσμια, η χώρα που φιλοξενεί τις γιγάντιες σεκόγιες επενδύει ένα τεράστιο μέρος του ΑΕΠ της και των τεχνολογιών της σε έναν τεράστιο στρατό. Για να τα βάλει με μιαν άλλη μακρινή χώρα στην άλλη άκρη του Ειρηνικού, στη θάλασσα της Νότιας Κίνας. Αντί για την πυρόσβεση, πρόληψη και δημόσιες υποδομές προστασίας του περιβάλλοντος στην ίδια την Ομοσπονδία, που, όπως φαίνεται, τόσο απεγνωσμένα τις χρειάζεται, ενώ πολλές από αυτές τις κρίσιμες που διαθέτει χρονολογούνται από την εποχή του μεγάλου εκείνου Προέδρου που προστάτευσε και τις σεκόγιες της.

ΥΓ.

Στην τελευταία φωτογραφία, το 2010, η ασήμαντη και φευγαλέα ύπαρξή μου άφησε τα χνάρια της στο τριών μέτρων χιόνι στο δάσος των γιγάντων, Μάη μήνα. Πού να φανταστώ πως η δική μου ζωή, που μοιάζει μπροστά τους σαν την πατημασιά μου στο μαγιάτικο χιόνι, κινδυνεύει να διαρκέσει παραπάνω από τη ζωή κάποιων από τα υπερχιλιετή αυτά δένδρα.

Γιώργος Γιαννούλης- Γιαννουλόπουλος

Αγαπητοί "θέλω-να-έχω-τον-έλεγχο-του- σώματός-μου"...

Αγαπητοί "θέλω-να-έχω-τον-έλεγχο-του- σώματός-μου", σας έχω νέα. Στα 3.000 περίπου χρόνια ιστορίας του ανθρώπινου είδους και σε άλλες πολλές χιλιετίες προϊστορίας, ελάχιστα μέλη του δοκίμασαν, και αυτά με πολύ αμφίβολα αποτελέσματα, να έχουν τον έλεγχο του σώματός τους: οι μάγοι, οι ασκητές και οι Θεοί (και όσο για τους τελευταίους, υπάρχουν πολλές μαρτυρίες ότι απέτυχαν: άλλοι νεότεροι κι ισχυρότεροι Θεοί, μοίρες, τιτάνες τους έλεγχαν το σώμα).

Αλλά ας έρθουμε στον σύγχρονο κόσμο: όσοι εργάζεστε καθοιονδήποτε τρόπο διαθέτετε το σώμα σας, μαζί με τον εγκέφαλό του, στον εργοδότη σας ή στις ανάγκες των πελατών σας, για συγκεκριμένο διάστημα κάθε ημέρας και με συγκεκριμένο τρόπο και προδιαγραφές. Καθιστοί, όρθιοι, ντυμένοι όπως απαιτείται, εκτελώντας συγκεκριμένες κινήσεις υπό σαφή έλεγχο, ώστε να παράγετε το έργο που απαιτείται: να γράψετε, να μαστορέψετε, να καλλιεργήσετε τη γη, να χτίσετε, να διδάξετε, να σχεδιάσετε κήπους, να μαγειρέψετε, να σερβίρετε, να φροντίσετε άλλους ανθρώπους, να χρησιμοποιήσετε μηχανήματα, να οδηγήσετε μεταφορικά μέσα. Σε όλες αυτές τις δραστηριότητες δεν μπορείτε να χρησιμοποιήσετε το σώμα σας αλλιώς. Και εάν το σώμα σας πάψει πλέον να ανταποκρίνεται, είστε υποχρεωμένοι να το θεραπεύσετε, να ελέγξετε την όρασή σας αν οδηγείτε, να βάλετε γυαλιά, να ελέγξετε τα αντανακλαστικά σας, να εμβολιαστείτε, να τσεκάρετε και να θεραπεύσετε τις εύκολα μεταδοτικές ασθένειες αν εργάζεστε σε τομείς υγειονομικού ενδιαφέροντος ή ευπαθών ομάδων, να ελέγχετε την ψυχική σας υγεία ανάλογα τον τομέα. Οφείλετε να εκπαιδεύετε και να διατηρείτε το σώμα σας ικανό για ασκήσεις, πάλη, αντοχή, κακουχίες αν είστε σε ένοπλο οργανισμό, στην πυροσβεστική. 'Η ακόμη, αν είστε ηθοποιός, χορευτής, άνθρωπος των παραστατικών τεχνών, τραγουδιστής, να διατηρείτε το σώμα σας και ορισμένα μέρη του ικανά να λειτουργούν με συγκεκριμένο τρόπο. κ.ο.κ.

Αλλιώς θα πεινάσετε. Και αν πεινάσετε ή θα κλέψετε ή κάποιος θα σας ταΐσει, ευτυχώς δεν είναι όπως άλλοτε που θα σας έκοβαν τα χέρια. Αν μεν κλέψετε, αργά ή γρήγορα θα αναγκαστεί το σώμα σας να συμμορφωθεί με τους κανονισμούς της φυλακής ή τις ανάγκες του περιθωρίου. Αν σας ταΐσει και σας δώσει μια στέγη κάποιος , θα συμμορφωθεί το σώμα σας με τους όρους χρήσης αυτού που τα παρέχει: καθαριότητα, υγιεινή, πρόληψη ασθενειών.

Αλλά και αν ακόμη αγαπητοί μου φίλοι "θέλω-να-έχω-τον-έλεγχο-του- σώματός-μου" είστε γόνοι πλούσιοι και ισχυροί, όπως οι αλλοτινοί Θεοί, πάλι το σώμα σας θα είναι εκτεθειμένο στους ιούς και τα μικρόβια των ανίσχυρων κοινών θνητών, όσο υποχόνδριοι κι επιφυλακτικοί κι αν είστε. Όταν θα βγείτε από το μικρό ή μεγάλο bunker σας να φάτε, να ταξιδέψετε, να γνωρίσετε άλλους ανθρώπους, να κάνετε σεξ. Όταν δεν το εκθέτετε εσείς οι ίδιοι σε ουσίες που το ελέγχουν αυτές.

Απομένουν όπως πάντα οι ασκητές και οι μάγοι, άνθρωποι που στεγνώνουν το σώμα κι αποστειρώνουν την ψυχή κατά τον μύθο, για να ελέγξουν ή να παραδοθούν πλήρως στα πάθη τους κατά μόνας, μακριά από κατοικημένες περιοχές στα βάθη των σπηλαίων και στις κορυφές των βουνών, σε μέρη που ολοένα όμως λιγοστεύουν.

Για όλους τους υπόλοιπους "θέλω-να-έχω-τον-έλεγχο-του- σώματός-μου" έχω άσχημα νέα. Δεν τον έχετε πολύ πριν την τρέχουσα πανδημία, δεν τον έχετε από τότε που γεννηθήκατε, που σας βάφτισαν ή σας ονομάτισαν απλά, σας έμαθαν να διαβάζετε, να μιλάτε μια γλώσσα ή μια άλλη, σας υποχρέωσαν να ντύνεστε και να πλένεστε, να μην πιπιλάτε την πιπίλα σας, να μην κάνετε την ανάγκη σας όπου σας έρθει, να μην κάνετε σεξ με τα αδέλφια σας και τους γονείς σας, κάποια πράγματα να τα τρώτε και άλλα όχι, να μελετάτε βιβλία, να χρησιμοποιείτε δρόμους, μέσα, συσκευές κάθε είδους, από τότε που εκτεθήκατε σε πρότυπα ομορφιάς κι ασχήμιας.

Αγαπητοί μου φίλοι, το σώμα σας όπως το κάθε τι γύρω σας είναι κοινωνικό κατασκεύασμα των ομοίων σας, που κανείς δεν ελέγχει πλήρως αλλά επηρεάζει με αυτό τα σώματα και τον νου, τη ζωή, την εξέλιξη και τον θάνατο των ομοίων του και του πολιτισμού ο οποίος σας γέννησε. Το σώμα σας είναι προγραμματισμένο, τατουαρισμένο, ορισμένο, ελεγχόμενο, αναμορφωμένο, φροντισμένο, βασανισμένο, με εκατοντάδες εξωτερικούς και εσωτερικευμένους ελέγχους που υπηρετούν την αναπαραγωγή κι επιβίωση του είδους μας και των λογής πολιτισμών του. Το σώμα σας είναι ήδη ενωμένο, μπλεγμένο με άρρηκτους κάβους, χιλιάδες χιλιόμετρα σκοινιών που εκτείνονται σαν ατέλειωτος κι αόρατος ιστός αράχνης, με τα χιλιάδες σώματα και την κοινή μοίρα του Άλλου.

Η ελευθερία του δικού σας σώματος ΑΡΧΙΖΕΙ ακριβώς εκεί που ΑΡΧΙΖΕΙ η ελευθερία αυτού του άλλου και ταυτίζεται μαζί της. Και τελειώνει εκεί που τελειώνει η ελευθερία του είδους μας: στα όρια του θανάτου, στο τέλος του μοναδικού κι ανεπανάληπτου περάσματος του σώματός μας από τη ζωή, που μετά τον Διαφωτισμό, με προσπάθειες κι αγώνες δυο αιώνων η ιατρική και άλλες επιστήμες και η κοινωνική ρύθμιση και πρόνοια, που τις προώθησαν και χρησιμοποίησαν, κατόρθωσαν να παρατείνουν από τα 40 χρόνια μέσο όρο στην Ευρώπη, όπου στα 35 θα ήσασταν ήδη γέροι, στα σημερινά 80, όπου στα 50 και στα 60 ταξιδεύετε, κάνετε εκδρομές, έχετε τους αγαπημένους σας γονείς ζωντανούς και τα παιδιά σας υγιή και ζείτε με καλές ελπίδες τη ζωή σας.

Αγαπητοί μου φίλοι "θέλω-να-έχω-τον-έλεγχο-του- σώματός-μου", σας έχω ένα ακόμη νέο που θα σας πανικοβάλει, αν ακόμη μπορείτε να αισθανθείτε ένα ψήγμα ευγνωμοσύνης για κάτι και για κάποιους. Τα χρόνια που ζείτε τα χρωστάτε σε αυτούς που μόχθησαν να βρουν τρόπους να παρατείνουν και να βελτιώσουν το σύντομο πέρασμά σας από τη γη, άλλη μια ζωή σας χάρισαν μέσα σε δυο αιώνες. Και να το ζείτε αυτό το πέρασμα με όσο το δυνατόν λιγότερο πόνο και περισσότερες δυνατότητες. Τα χρόνια που ζείτε τα έκλεψαν από τον θάνατό σας εκατομμύρια επιστήμονες που εργάστηκαν σκληρά, επινόησαν τα φάρμακα, τα αντιβιοτικά, τα εμβόλια που σας προστατεύουν από τον θάνατο. Κι εκατομμύρια άλλοι άνθρωποι που πάλεψαν και θυσίασαν τη δική τους ζωή πολλές φορές για την καθολική κάλυψη υγείας και κοινωνική πρόνοια με κόστος κι ευθύνη της ανθρώπινης κοινότητας, ώστε αυτά να είναι διαθέσιμα σε όλους και να προστατεύουν όλα τα σώματα των ανθρώπων που είναι συνδεδεμένα μεταξύ τους στο μεγάλο κουβάρι της βιολογίας μας.

Δυστυχώς, το δώρο τους αυτό δεν περιλάμβανε και την εξάλειψη του φόβου του θανάτου μαζί με την παράλογη συμπεριφορά που αυτός δημιουργεί σε πολλούς Homo sapiens. Ο οποίος τους κάνει εντέλει να προκαλούν τον θάνατο ταχύτερα, τον δικό τους και άλλων, αρνούμενοι να δεχθούν και να αντιμετωπίσουν λογικά και από κοινού μια πραγματικότητα που τον περιλαμβάνει.

Γιώργος Γιαννούλης- Γιαννουλόπουλος

Αφγανιστάν: Πλησιάζουμε στο τέλος δυο αιώνων νεωτερικότητας;

Πλησιάζουμε στο τέλος δυο αιώνων νεωτερικότητας;

Μια συνοπτική και αρκετά κατατοπιστική εξιστόρηση της περιόδου μετά το 2001 στο Αφγανιστάν στο συνημμένο άρθρο του CNN.

https://edition.cnn.com/.../afghanistan.../index.html

Πριν από αυτό, ας δούμε μια μικρή σύνοψη πέντε σχεδόν δεκαετιών συνεχούς πολέμου, από το 1973.

Η ελπίδα δημιουργίας ενιαίου και ισχυρού κράτους και στρατού στην Καμπούλ, που χρειάζονταν χρόνο, υπομονή κι επιμονή, ικανού να ενοποιήσει την χώρα και να κάμψει τις φυλές των Παστούν, με τις μεταβαλλόμενες συμμαχίες τους, οι οποίες είναι η κοινωνική βάση της ραχοκοκαλιάς των Ταλιμπάν, έσβησε με την εισβολή και άδοξη εξέλιξη του πολέμου στο Ιράκ. Το μεγαλύτερο λάθος της Δύσης τα τελευταία 70 χρόνια. Αυτή η τελευταία έφερε στα όριά του τον Αμερικανικό στρατό, που επικέντρωσε εκεί τις δυνάμεις του. Υποχρέωσε επίσης στην ανοχή της συμπεριφοράς του Πακιστάν.

Οι Ταλιμπάν δεν έπαψαν ποτέ να έχουν τη στρατιωτική και κάθε είδους υποστήριξη του γείτονα ισχυρού συμμάχου τους, του Πακιστάν, πράγμα το οποίο φυσικά το ίδιο αρνείται. Συμμάχου με τον οποίο οι ΗΠΑ έχουν ανοιχτούς λογαριασμούς και κιτάπι δούναι και λαβείν. Όπως και η Ινδία, πολεμικούς λογαριασμούς.

Αν πάμε ακόμη λίγο παλιότερα στο Αφγανιστάν, στο σταυροδρόμι αυτό των δρόμων της κεντρικής Ασίας, ανάμεσα σε Ρωσία - Ινδία, Ινδικό Ωκεανό και Αραβικό κόσμο, βορρά - νότου και Κίνας με την Ευρώπη, Ανατολή - Δύση, θα δούμε το ίδιο μοτίβο να επαναλαμβάνεται.

Η Σοβιετική επέμβαση το '79 ήρθε ως αποτέλεσμα του σχεδόν ανοιχτού πολέμου των δυο φραξιών του Κομμουνιστικού Κόμματος του Αφγανιστάν, που αδυνάτισαν την κεντρική κυβέρνηση, που ελέγχονταν από την μια από τις δύο φράξιες από το 1978. Μια κυβέρνηση που πατούσε παρόλα αυτά πάνω στη λαϊκή μεταρρυθμιστική κληρονομιά του τελευταίου Αφγανού βασιλιά, του Mohammed Zahir Shah, τον οποίο είχε ανατρέψει ο ξάδελφός του το 1973. Ο βασιλιάς είχε συνεχίσει μια μεταρρυθμιστική πολιτική των προκατόχων του, στα πρότυπα του Κεμάλ, από το 1946 που κυβερνούσε σχετικά ειρηνικά. Είχε κάνει καθολική την εκπαίδευση, ακόμη είχε δημιουργηθεί ένα αντιπροσωπευτικό σύστημα με δύο κοινοβουλευτικά σώματα. Η εποχή από όπου προέρχονται όλες αυτές οι ωραίες εικόνες του '60 στην πολύπαθη χώρα, που θυμίζουν Ελλάδα του '50.

Μετά την εισβολή επαναλήφθηκε το ίδιο μοτίβο. Οι ορεσίβιες φυλές, κυρίως Παστούν, συνήψαν νέες συμμαχίες, αυτή τη φορά με τους Αμερικανούς, που άμεσα και μέσω των Σαουδαράβων και του Πακιστάν χρηματοδότησαν κι εξόπλισαν με περίπου 40 δις δολάρια τους μουτζαχεντίν, σύμφωνα με αρκετούς μελετητές. Οι μουτζαχεντίν μετέτρεψαν τον πόλεμο σε τζιχάντ (ιερό πόλεμο) απελευθέρωσης απέναντι στους Σοβιετικούς κατακτητές.

Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι η Σοβιετική εισβολή έλαβε χώρα ακριβώς τη χρονιά της ισλαμικής επανάστασης στο Ιράν, το '79, που οι ντροπιαστικές της εικόνες των Αμερικανών να εγκαταλείπουν με ελικόπτερα την Τεχεράνη και να προσπαθούν να διασώσουν το προσωπικό της πρεσβείας τους κόστισαν την επανεκλογή στον Πρόεδρο Κάρτερ. Οι ΗΠΑ πάλι είχαν αστοχήσει να διαβλέψουν ότι το λαϊκό μεν διεφθαρμένο, βίαιο και αυταρχικό δε καθεστώς του Σάχη έφτανε στο τέλος του. Και να υποστηρίξουν έγκαιρα το δημοκρατικό κίνημα, που φούντωνε στην αντιπολίτευση μαζί με την λαϊκή αγανάκτηση, με κύριες εκφράσεις το Εθνικό Μέτωπο, το κίνημα ελευθερίας και τους μετριοπαθείς κληρικούς που είχαν ερείσματα στα μεγάλα μικροαστικά και μεσοαστικά στρώματα των πόλεων. Ενώ φούντωναν παράλληλα και οι υποστηρικτές των μουλάδων του Χομεϊνί με κύρια βάση στα φτωχότερα λαϊκά στρώματα και στις αγροτικές περιοχές. Έτσι έγιναν οι μουλάδες τελικά οι εκφραστές της λαϊκής οργής στο μεγάλο και πολιτισμένο αυτό έθνος, την Περσία. Πράγμα που πληρώνουν και οι Πέρσες και η Δύση και οι ΗΠΑ έως σήμερα.

Η επόμενη αμερικανική διοίκηση Ρέηγκαν, έκρινε καλό, πιεσμένη από τον φόβο της από τα γεγονότα στο Ιράν και τη Σοβιετική εισβολή, να στηρίξει μαζί με τους Σαουδάραβες και τον δικτάτορα Ζία του Πακιστάν την Τζιχάντ των Μουζαχεντίν.

Με το τέλος του πολέμου και την αποχώρηση των Σοβιετικών το 1989, οι ΗΠΑ υπέκυψαν στην απαίτηση του Πακιστάν να μην επιστρέψει ο μεταρρυθμιστής βασιλιάς Zahir Shah που είχε πιθανότητες να ενοποιήσει το Αφγανιστάν. Καθώς το Πακιστάν προτιμούσε ένα διαιρεμένο και ακίνδυνο γείτονα, που έκανε το ίδιο στρατηγικά πιο σημαντικό στα μάτια της Δύσης και στην παμπάλαιη αντιπαράθεσή του με την Ινδία.

Κύλησε έτσι στραβά κουτσά η δεκαετία του '90 μέσα στην αναρχία, που δεν εκκόλαπτε τίποτε καλό. Είδε η δεκαετία αυτή τους δεσμούς των ορεσίβιων προνεωτερικών φυλών με τη Σαουδική Αραβία και με το Πακιστάν να στενεύουν. Με τον αποστάτη Οσάμα του οίκου των Μπιν Λάντεν και τους δεσμούς με τον οίκο των Σαούντ να γίνονται ανεκτοί, μέχρι τη μοιραία 11η Σεπτεμβρίου του 2001.

Εν κατακλείδι, πρώτο συμπέρασμα είναι πως ο εχθρός του εχθρού σου δεν είναι πάντα φίλος σου.

Και δεύτερο, ότι οι πόλεμοι ανάμεσα στις διάφορες τάσεις της νεωτερικότητας, τον φιλελευθερισμό τον συντηρητισμό, τον σοσιαλισμό, ανοίγουν τον δρόμο στην προνεωτερικότητα ειδικά όταν ο ένας ή ο άλλος από τους αντιπάλους συμμαχεί μαζί της. Είτε γιατί φοβάται ότι θα χάσει ή γιατί δεν είναι αρκετά γενναιόδωρος ως νικητής με τον αντίπαλό του, όπως συνέβη με την ηττημένη στον Ψυχρό πόλεμο Ρωσία. Νομίζει αφελώς ότι μπορεί να ελέγξει, εντός ή εκτός του, τα στοιχεία της εποχής πριν τη νεωτερικότητα και έχει την (ομοίως ισχυρή και στον σοσιαλισμό και στον συντηρητισμό) ψευδαίσθηση ότι η ιστορία κινείται γραμμικά. Τότε συχνά η προνεωτερικότητα ανακάμπτει με νέες επικίνδυνες μορφές στον περίγυρο του νεωτερικού κόσμου, ή ακόμη κι εντός του, όπως στην περίπτωση της Ρωσίας των ολιγαρχών του τσάρου Πούτιν ή στην καρδιά του, στις απόπειρες των πρεοεμφυλιακών τραμπικών κινημάτων στις ΗΠΑ.

Γιώργος Γιαννούλης- Γιαννουλόπουλος

Από το 2001 που σταματούμε την εισαγωγή ξεκινά η αφήγηση του συνημμένου άρθρου: https://edition.cnn.com/2021/08/16/opinions/afghanistan-collapse-abandonment-jason-amerine/index.html?fbclid=IwAR16sidBPWa7oRKWss4RRqUyMV6qYYp8VA6Nfh5p-mCM4aXMV4s08RVGS0I

Πρόβλημα η έλλειψη σοβαρής αντιπολίτευσης

Το πρόβλημα του κ. Τσίπρα είναι ότι σε κάθε δύσκολη κατάσταση, σε κάθε καταστροφή, ακόμη κι όταν η κυβέρνηση του κ. Μητσοτάκη δεν τα έχει καταφέρει πολύ καλά, ή έχει κάνει λάθη, ο μέσος άνθρωπος τρομάζει και μόνο με τη σκέψη τι θα συνέβαινε αν κυβερνούσε σε αυτή την κατάσταση ο πρώην πρωθυπουργός και η παρέα του, από τόσκες, πολάκηδες, δουρίτσες, παρασκευόπουλους, καμμένους κ.ο.κ. Παρά τις όχι λίγες ανεπάρκειες της κυβέρνησης στην προετοιμασία και στον χειρισμό των πυρκαγιών, όλοι κατά βάθος πιστεύουν ότι αν κυβερνούσε ο ΣΥΡΙΖΑ όχι μόνο θα καίγονταν τα διπλά τουλάχιστον δάση, αλλά θα πέθαιναν και άνθρωποι και δεν θα υπήρχε μήτε η διεθνής στήριξη σε μέσα και η σχετική οικονομική επάρκεια για την αντιμετώπιση των συνεπειών ούτε καν η δυνατότητα να διαχειριστεί τη βοήθεια.

Γι' αυτό τελικά οι κρίσεις δεν τον συμφέρουν τον κ. Τσίπρα. Δείχνουν αυτό που είναι: επικίνδυνα λίγος.

Το πρόβλημα του κ. Τσίπρα θα ήταν αδιάφορο, εάν δεν ήταν πρόβλημα για την ποιότητα της κυβέρνησης, αυτής και όποιας την ακολουθήσει, και τελικά για τη χώρα.

Καμία δημοκρατία δεν μπορεί να λειτουργήσει όταν οι περισσότεροι από τους πολίτες που δεν είναι φίλοι ή προσκείμενοι της κυβερνητικής παράταξης αντιλαμβάνονται κατά βάθος ότι η αντιπολίτευση σε όλες τις εκφάνσεις της, τόσο η αξιωματική όσο και η υπόλοιπη, η Γεννηματά, οι Βελόπουλοι, οι Βαρουφάκηδες, οι Κουτσούμπες, δεν αποτελούν λύση, είναι αποτυχημένη και επικίνδυνη κυβερνητική επιλογή, είναι πολύ μεγαλύτερο πρόβλημα. Ακόμη κι αυτοί που τους ψηφίζουν δεν θα τους ήθελαν στην κυβέρνηση.

Δεν βελτιώνεται μια χώρα όπου δεν υπάρχει πραγματικός ανταγωνισμός και ελπίδα βελτίωσης σε κάτι από κάποια αντιπολίτευση, έστω όχι σε όλους τους τομείς αλλά σε κάποιους. Και δεν κυβερνιέται καλά μια δημοκρατία όταν ο πολίτης ψηφίζει την όποια κυβέρνηση γιατί τρομάζει να ψηφίσει οποιοδήποτε κόμμα της αντιπολίτευσης στην ιδέα και μόνο ότι μπορεί να κυβερνήσει. Τελικά, έτσι ένα μέρος θα απέχει ή, χειρότερα, θα ψηφίσει από θυμό.

Ο Πρωθυπουργός είναι δύσκολο να λύσει το πρόβλημα του ότι δεν έχει σοβαρή αντιπολίτευση. Όμως αυτό είναι το κύριο πρόβλημα κι εμπόδιο στην επιτυχία των πολιτικών του, τόσο σε σχέση με το κόμμα του όσο και σε σχέση με τη χώρα. Αναγκαστικά θα πρέπει αργά ή γρήγορα να το αντιμετωπίσει κάπως. Θα το βρει μπροστά του.

Γιώργος Γιαννούλης- Γιαννουλόπουλος

Τι είναι η χούντα;

 Όποιος μιλάει για χούντα σε σχέση με τη σημερινή και όλες τις κυβερνήσεις της ελληνικής δημοκρατίας από τη μεταπολίτευση και μετά, δεν έχει ιδέα τι είναι η χούντα.

Τι ήταν η Μπουμπουλίνας και το ΕΑΤ-ΕΣΑ, οι σαδιστές βασανιστές, τι είναι η Γυάρος, τι είναι να σε καταδίδει ο χαφιές της γειτονιάς, ο περιπτεράς κι ο γείτονας, γιατί αγόρασες το "Έθνος", που ήταν ήδη λογοκριμένο, τι είναι να περνάς από τον έλεγχο του στρατιωτικού ψαλιδιού ενός υπολοχία κάθε τραγούδι, κάθε θέατρο, τι είναι να μην βρίσκεις δουλειά πουθενά γιατί είσαι από οικογένεια που είχε σταμπαριστεί ως αριστερή ή δημοκρατική.

Τι είναι τα εκατομμύρια "φάκελλοι" φρονημάτων που σε ακολουθούσαν όλη σου τη ζωή σε κάθε βήμα, τι είναι να μην μπορείς να ταξιδέψεις ελεύθερα, να μην μπορείς να μιλήσεις ελεύθερα, γιατί και οι τοίχοι έχουν αυτιά.

Τι είναι μια ολόκληρη γενιά πάνω στην παγκόσμια πολιτιστική, οικονομική και κοινωνική άνθιση της μεταπολεμικής Ελλάδας να αποκοπεί ξαφνικά από τις κοσμοϊστορικές εξελίξεις της εποχής, την τέχνη, τη μουσική, το σινεμά, το θέατρο, τα βιβλία και τα περιοδικά, τι είναι να πέφτει ξύλο στο σχολείο, να έχει μετατραπεί ο στρατός του έθνους, αντί για σώμα για την προάσπιση της πατρίδας, σε ένα απέραντο αναμορφωτήριο με αφόρητες κακουχίες και βασανιστήρια για τους νέους της Ελλάδας σε μια ατελείωτη θητεία (που γι' αυτό στάθηκε ανίκανος όταν χρειάστηκε να πολεμήσει και κατέλαβαν οι Τούρκοι τη μισή Κύπρο προκαλώντας τους μάλιστα με το γελοίο πραξικόπημα).

Δεν ξέρει τι είναι βαθιά ανεξέλεγκτη διαφθορά, να καταστρέφεται μαζικά η χώρα από τους φιλικούς εργολάβους απ' άκρη σε άκρη, χωρίς έλεγχο, χωρίς προστασία καμία των μνημείων, της φύσης, των πόλεων.

Δεν ξέρει τι είναι όποιο ελεύθερο κι αναθεωρητικό πνεύμα να καταφεύγει στην προσφυγιά από τον τόπο του και να στηρίζεται στην καλοσύνη των ξένων.

Δεν ξέρει τι είναι να τον κυβερνάει μια δράκα αγράμματων γελοίων υποκειμένων, ένας δικτάτορας περιτριγυρισμένος από διεστραμμένους, διεφθαρμένους και βασανιστές, που μιλούσαν στραβά μια εξίσου γελοία γλώσσα, μείγμα στρατιωτικών παραγγελμάτων, ψευτοαρχαΐζουσας, μαγκιάς και ψευτοχριστιανικής μπουρδολογίας, με την οποία έριχναν το φταίξιμο για τη διεθνή απομόνωση της χώρας και την καθημερινή μιζέρια των πολιτών στον γύψο που οι ίδιοι προκαλούσαν, στους κάθε λογής εχθρούς, τους εβραίους, τους κομμουνιστές, τους τεντυμπόυδες, τους άθεους, τους Ευρωπαίους, τους Αμερικανούς και κάθε άλλον εκτός από τους ίδιους.

Το να αποκαλεί κάποιος σήμερα χούντα μια κυβέρνηση είναι βαριά προσβολή στη μνήμη όσων αγωνίστηκαν, όσων υπέφεραν, όσων μαρτύρησαν από τη χούντα στα μπουντρούμια, στον Αλέκο Παναγούλη, στον Σπύρο Μουστακλή, σε χιλιάδες άλλους επώνυμους κι ανώνυμους.

Για να είμαστε ακριβείς, αν υπήρξε μια μόνο στιγμή στα 46 συνεχή χρόνια της καλύτερης και σταθερότερης Ελληνικής δημοκρατίας από την ίδρυση του ελληνικού κράτους πριν από διακόσια χρόνια, μια στιγμή μετά τη μεταπολίτευση που ήταν εγγύτερα στην αντίληψη της χούντας για τον σχεδιασμό σοβαρής πολιτειακής και πολιτικής εκτροπής, ήταν οι έξι μήνες Τσίπρα/Βαρουφάκη έως το γελοίο δημοψήφισμα και ό,τι κάποιοι συνειδητά επιδίωκαν να ακολουθήσει, έξοδος από την Ευρώπη, καταλήψεις νομισματοκοπείων, έλεγχος της δικαιοσύνης, λαϊκά δικαστήρια.

Κι αν υπήρξε κάποια πολιτική ηγεσία που προσεγγίζει κάπως τη χούντα σε αγραμματοσύνη, ημιμάθεια, ανικανότητα, ίντριγκα, συνωμοσίες, διαφθορά, φανταστικούς εχθρούς, ήταν το συνονθύλευμα, το πολιτικό ασκέρι που συγκέντρωσε από την ακροδεξιά ως την ακροαριστερά ο εξίσου ημιμαθής με τον παλαιό δικτάτορα αλλά τουλάχιστον (αυτό τον έσωσε και μας έσωσε) πραγματιστής, Αλέξης Τσίπρας.

Και πάλι, χούντα δεν ήτανε. Ή δεν κατάφερε να γίνει, γιατί οι θεσμοί της Δημοκρατίας άντεξαν και ο ίδιος είχε τουλάχιστον το ένστικτο της αυτοσυντήρησης.

Γιώργος Γιαννούλης- Γιαννουλόπουλος

Ο Δήμος και το Κράτος

Έννοιες στο μυαλό των κλασικών Ελλήνων αντιθετικές. Το κράτος, με τη σημερινή του έννοια ενός ανεξάρτητου διοικητικού μηχανισμού, δεν υπήρχε. Η λέξη ήταν συνώνυμο της εξουσίας, της βίας. Η φράση "το κράτος αποφάσισε" για ένα νόμο ή να συνάψει μια συμμαχία ή να κάνει πόλεμο θα ακούγονταν παράλογη .

Οι νόμοι, οι αποφάσεις άρχιζαν όλοι με το περίφημο "Έδοξεν τη βουλή και τω δήμω", διότι έτσι έκριναν σωστό.

Η διαδεδομένη αυτή πασιφανής παρανόηση δεν είναι η μόνη. Αντίθετα, είναι κοινότατη και διαρκής. Χαρακτηριστικό παράδειγμα οι μεταφράσεις των κλασικών. Βρίθουν μέχρι τις αρχές του 20ού αιώνα (και μερικές, ευτυχώς λίγες ως σήμερα, αρκετοί ιστορικοί ακόμη και τώρα το συνεχίζουν) από φράσεις όπως η "Αθήνα κήρυξε πόλεμο στην...", "η Σπάρτη αποφάσισε ότι...", η Κόρινθος συμμάχησε με..." ή ό,τι άλλο.

Αυτές οι φράσεις αντικατοπτρίζουν μια εντελώς άλλη, σύγχρονη αντίληψη, όπου η κοινότητα των πολιτών ταυτίζεται με τον τόπο, η προάσπιση ή η ανάπτυξή της μοιάζει με κτηματολόγιο.

Στην πραγματικότητα, οι αρχαίοι έλεγαν και έγραφαν: οι Αθηναίοι, οι Κορίνθιοι, οι Σπαρτιάτες κλπ έστειλαν πρέσβεις, έκαναν πόλεμο, ηττήθηκαν, νίκησαν, άλλαξαν νόμους κλπ . Η Αθήνα, η Σπάρτη, η Κόρινθος ήταν γεωγραφικοί προσδιορισμοί, περιέγραφαν τον χώρο, τα δημόσια και ιδιωτικά κτήρια, την έκταση, τα κτήματα. Όμως αυτά μήτε λαμβάνουν αποφάσεις μήτε είναι η πρώτη προτεραιότητα, όσο σημαντικά και να είναι για τους ανθρώπους που τα κατοικούν και τα έφτιαξαν.

Το πρώτο τη τάξει είναι οι αντιλήψεις, τα ήθη, η γλώσσα, η μουσική, οι θεσμοί και οι ανθρώπινες σχέσεις, όλα αυτά που ορίζουν τον πολίτη ως ελεύθερο άνθρωπο μέλος μιας κοινότητας ανθρώπων. Αυτής που αποκαλούνταν "πόλις", η οποία όλα αυτά τα περιέχει, τα φέρει, τα ορίζει και την ορίζουν.

Αυτές οι παρανοήσεις, άλλοτε υστερόβουλες άλλοτε ασυνείδητες, συμβαίνουν όταν διαβάζουμε την ιστορία με τα σημερινά μας μάτια και την αποδίδουμε με λέξεις που σημαίνουν σημερινά νοήματα. Εν συνεχεία τη φορτίζουμε ιδεολογικά και συναισθηματικά. Για τον ένα λόγο ή για τον άλλο θολώνει την αυτογνωσία μας και δικαιολογεί εσωτερικές τάσεις του σημερινού κόσμου. Όπως συμβαίνει με την απολύμανση / απαγόρευση και νέα νοηματοδοσία των λέξεων, που επιχειρείται υποτίθεται για την προστασία κάποιων συμπολιτών, που έτσι όμως τους καθιστούν ακόμη πιο ευαίσθητους και ευάλωτους στην πραγματικότητα. Ενώ παράλληλα νομιμοποιούν τον πατερναλισμό του Κράτους με την αρχαία βίαιη έννοια.

Η φωτογραφία και οι σκέψεις από έναν νυχτερινό περίπατο μπρος από το αρχαιολογικό μουσείο της Βαρκελώνης, που φιλοξενεί μια ενδιαφέρουσα συλλογή κυρίως από το Εμπόριον. Μια από τις πιο μακρινές και αρκετά σημαντικές ελληνικές αποικίες, στην Ιβηρική, λίγες δεκάδες χιλιόμετρα βορειότερα από εδώ, στην Κόστα Μπράβα, πριν το Καδακές.

Γιώργος Γιαννούλης- Γιαννουλόπουλος

La noche de San Juan

Ένας ακόμη διονυσιακός πανάρχαιος Κλήδονας στη Βαρκελώνη. Οι φωτιές του Αη Γιάννη, του San Juan, που καίμε τα παλιά έπιπλα, τα ρούχα, τα όνειρα που γίναν πραγματικότητα. Κι εκείνα τα άλλα που μείναν τόσο πραγματικά όσο το υλικό των ονείρων "από το οποίο είναι καμωμένος ο κόσμος μας", όπως μας τα περιγράφει ο ελισαβετιανός Γουίλιαμ χαμογελώντας.

Στην άλλη άκρη της Μεσογείου η δεύτερη μεγάλη γιορτή της πόλης μας, που ανάβει από άκρη σε άκρη, απ' την Eixample ως τις παραλίες που καταλήγει ο κόσμος μετά τα μεσάνυχτα, σε μια ολονύχτια φιέστα.

Νωρίτερα ανεβαίνουν οι καλικάντζαροι, από τα έγκατα της γης, χορεύουν με τις φωτιές να στριφογυρίζουν από τα κοντάρια τους, στον ρυθμό των κυμβάλων, μαζί με ανθρώπους κάθε ηλικίας, φύλου και φυλής στις γειτονιές πλάι στο μεγάλο ιπτάμενο γουρούνι της αφθονίας, που μοιράζει πονηρά χαμόγελα.

Εξαγνίζει η νύχτα αυτή με τη φωτιά, το νερό, το φως, τη μουσική και τον έρωτα, που διακρίσεις δεν γνωρίζουν, ό,τι μας άγγιξε, ό,τι μας πλήγωσε, ό,τι μας σημάδεψε, ό,τι μας άλλαξε, κάθε τι που δεν προκάναμε κι όλα αυτά που μας προστέθηκαν, την παραμονή της μεγαλύτερης μέρας του χρόνου. Να μας βρει καθαρούς κι ελαφρούς η επόμενη μέρα, που αρχίζει να φθίνει άλλη μια φορά. Όπως ο κύκλος της ζωής.

Διπλή η γιορτή φέτος, του '20 που την πηδήξαμε σαν τις φωτιές, σε συσκευασία ενός με τη φετινή του '21. Σαν να μην πέρασαν δύο χρόνια.

Και του χρόνου!

Γιώργος Γιαννούλης- Γιαννουλόπουλος