Monday, October 3, 2022

Βραζιλία: Μπολσονάρο ή Λούλα;


Share/Bookmark

 

Η Βραζιλία είναι μια πολύ σημαντική χώρα. Το ΑΕΠ της ανέρχεται σε 1,5 τρις δολάρια, όσο της Ρωσίας. Έχει βαριά βιομηχανία, σιδηρουργία, παράγει προϊόντα υψηλής τεχνολογίας, όπως αεροπλάνα. Έχει τεράστιους φυσικούς πόρους, κυρίως ορυκτά, πρώτες ύλες, και πετρέλαιο. Είναι βασικός παραγωγός αγροτικών προϊόντων από τα οποία εξαρτάται η ανθρωπότητα: σόγια, καλαμπόκι, ζαχαροκάλαμο, ο μεγαλύτερος παραγωγός καφέ και πορτοκαλιών. Είναι επίσης ο θεματοφύλακας του Αμαζονίου, του μεγαλύτερου τροπικού δάσους και κιβωτού της βιοποικιλότητας, από την οποία εξαρτάται η επιβίωση του είδους μας.

Ο πληθυσμός της είναι 217 εκατομμύρια, νέος, δραστήριος, δημιουργικός, ένα θαυμάσιο μείγμα από κάθε είδος homo sapiens, Ευρωπαίους από κάθε γωνιά, Αφρικανούς και γηγενείς Αμερικανούς. Δίχως δεύτερη σκέψη, αγαπώ πολύ τους Βραζιλιάνους φίλους μου.

Στη Βραζιλία των 217 εκατομμυρίων κατοίκων η ψηφοφορία γίνεται σε ηλεκτρονική κάλπη, έτσι τα αποτελέσματα από την αχανή χώρα βγαίνουν σε μια δυο ώρες. Η κάλπη είναι ένα τερματικό που μεταφέρεται στα εκλογικά τμήματα, στο οποίο με πολλές φυσικές και ηλεκτρονικές διασφαλίσεις - αναγνώριση ταυτότητας από την επιτροπή, ανάγνωση δακτυλικού αποτυπώματος κλπ - ο κάθε πολίτης ψηφίζει ηλεκτρονικά από την Μπαΐα ως τους καταρράκτες του Ιγκουασού κι από τα βάθη του Αμαζονίου ως τη Μίνας Ζεράις και το Ρίο.

Η Βραζιλία χτες απομακρύνθηκε από τον Μπολσονάρο. Ο Ζαΐρ Μπολσονάρο, πρώην λοχαγός του στρατού, τεχνοφοβικός, απολογητής της χούντας που κυβέρνησε τη χώρα καταστροφικά για 20 τόσα χρόνια από τα μέσα του '60 ως το τέλος σχεδόν της δεκαετίας του '80, αρνητής της κλιματικής αλλαγής, των εμβολίων, ακραία συντηρητικός και φοβικός με κάθε αλλαγή, πωλητής θρησκοληψίας, κατόρθωσε παρά τους 700.000 νεκρούς που κόστισε στη χώρα η άρνηση του κόβιντ και η πολύ κακή οικονομική του διαχείριση, να λάβει 43.2% έναντι 48.5%. του κύριου αντιπάλου του, του 76χρονου ρεαλιστή αριστερού Λούλα.

Ο παλιός εργάτης Λούλα ως Πρόεδρος σε συνέχεια των πολιτικών του σοβαρού σοσιαλδημοκράτη Προέδρου Καρντόσο κατόρθωσε να ορθοποδήσει τη χώρα, να βάλει τις βάσεις του κράτους πρόνοιας σε μια κοινωνία που τόσο το είχε ανάγκη, της προστασίας του περιβάλλοντος, χωρίς να διαταράξει την οικονομική ανάπτυξη. Επί των ημερών του η Βραζιλία ευτύχησε με υψηλές επενδύσεις, ρυθμούς ανάπτυξης και κοινωνική ειρήνη. Ο αριστερός Λούλα ήταν από εκείνη την πάστα των ρεαλιστών, όπως και ο υποδειγματικός πρώην πρόεδρος της Ουρουγουάης, που (σε αντίθεση με τους Αργεντίνους Περονικούς με τους οποίους ήταν πάντα στα μαχαίρια) ακολούθησαν συνετή πολιτική μεταρρυθμίσεων και οικονομικής εξυγίανσης μαζί με πολιτικές κοινωνικής συνοχής και ανάπτυξης. Αποχώρησε από την Προεδρία με υψηλότατη δημοφιλία κατορθώνοντας να εκλέξει την δικής του επιλογής διάδοχο. Όμως πλήρωσε την απληστία πολλών του είδους του. Ανακαλύφθηκαν σημαντικά σκάνδαλα διαφθοράς. Ο ίδιος φυλακίστηκε μάλιστα για 18 μήνες. Και η Βραζιλία πέρασε στα πέτρινα χρόνια του λαϊκιστή λιμπερτάριαν Μπολσονάρο.

Ο Μπολσονάρο και ο Τραμπ είναι και τα δυο επιτυχή δίδυμα δημιουργήματα του Στηβ Μπάνον, του πατέρα του σύγχρονου φασισμού. Με τη στενή υποστήριξη του Βλαντιμίρ Πούτιν, που είδε δυο καλά άλογα να ποντάρει για τις δικές του επιδιώξεις.

Παρά την καταστροφική διαχείριση της πανδημίας, την κρίση της Βραζιλιάνικης κοινωνίας, τα πολύ μέτρια αποτελέσματα της υπερσυντηρητικής οικονομικής διαχείρισης, ο Μπολσονάρο κατόρθωσε να συγκεντρώσει ένα πολύ υψηλό ποσοστό, μεγαλύτερο από το αναμενόμενο. Έχει αρκετούς φανατικούς υποστηρικτές, ο πυρήνας των οποίων έχει παρόμοια μεταφυσικά χαρακτηριστικά με αυτούς του πρώην Αμερικανού προέδρου. Η εκλογή θα κριθεί τελικά στον δεύτερο γύρο, όπου απαιτείται το 50%.

Τα φασιστικά κινήματα στη Δύση δεν φαίνεται να υποχωρούν αλλά ανθίστανται και μάλλον ενδυναμώνονται από την τρέχουσα συγκυρία. Ο αποκαλυπτικός τους λόγος θωπεύει αυτιά που περιμένουν να τον ακούσουν. Η αντοχή του Μπολσονάρο και η επιτυχής εκλογή κάμποσων γερουσιαστών και βουλευτών δεν είναι καλός προάγγελος για τις βορειοαμερικάνικες εκλογές.

Από την άλλη, είναι μάλλον απογοητευτικό που η απέναντι παράταξη δεν βρήκε κάτι πιο φρέσκο να παράγει από τον ηλικιωμένο και πληγωμένο Λούλα, έστω με νοσταλγική λαϊκή απήχηση, όπως τον Μπάιντεν στις ΗΠΑ. Λες και στέρεψε η δεξαμενή της τόλμης μαζί με τη λαϊκότητα, αυτή που είναι περισσότερο από ποτέ απαραίτητη, στην πλευρά της Δημοκρατίας.

Όσο για τον Μπολσονάρο, ο οποίος έσπευσε να μιμηθεί τον βορειοαμερικάνο δίδυμό του απειλώντας με αμφισβήτηση των αποτελεσμάτων αν δεν εκλεγεί, ας του ευχηθούμε ειλικρινά καλή κόλαση. Όχι από εκδίκηση, δεν είναι καλό να επιστρέφει κανείς στο μίσος το μίσος, αλλά γιατί αυτό ονειρεύονται και πωλούν ως παράδεισο οι άνθρωποι του είδους του. Να εκπληρωθούν τα όνειρά του λοιπόν.

Γιώργος Γιαννούλης- Γιαννουλόπουλος




Αναφορές:

Για τις ειδήσεις
Για την εξωτερική πολιτική της Βραζιλίας
Για τις πολιτικές του Μπολσονάρο



Monday, September 26, 2022

Ο πόλεμος στην Ουκρανία θα γεννήσει τέρατα στην Ευρώπη


Share/Bookmark

 

Στην αρχή του πολέμου στην Ουκρανία, είχα σημειώσει πως
"ο πόλεμος αυτός θα γεννήσει τέρατα στην Ευρώπη λόγω της αναπόφευκτης διολίσθησης της ηπείρου μας σε οικονομία πολέμου". Η οποία έρχεται σε μια στιγμή που εντείνει και επιταχύνει τη δυσαρέσκεια μεγάλων λαϊκών στρωμάτων και πιο ευάλωτων, που δεν αναγνωρίζουν εδώ και καιρό τον εαυτό τους στους κερδισμένους των οικονομικών και πληθυσμιακών αλλαγών. Έστω κι αν αυτό δεν ανταποκρίνεται πάντα στην αλήθεια. Έστω κι αν κάποιες από αυτές τις αλλαγές είναι απολύτως αναγκαίες και αναπόφευκτες.

Ένα μεγάλο μέρος του κόσμου όμως αισθάνεται πως το χάσμα ανάμεσα στις οικονομικές, πολιτικές και πνευματικές ελίτ, τις προτεραιότητες και τα συμφέροντά τους αφενός και τον μέσο και φτωχότερο πολίτη αφετέρου, μεγαλώνει. Μας αρέσει δεν μας αρέσει, είναι έτσι.

Ακόμη περισσότερο όσο οι ελίτ αυτές αναλώνονται σε μια άνευ προηγουμένου ενδοσκόπηση και συζήτηση μεταξύ χορτάτων και ασφαλών για τα θέματα που τους χωρίζουν, λες και αυτά αποτελούν τις προτεραιότητες όλου του κόσμου. Με τη βοήθεια των ΜΜΕ και μέσων κοινωνικής δικτύωσης, που εντείνουν την εντυπωσιοθηρία και παραμορφώνουν το μέγεθος και τη σημασία κάθε συζήτησης.

Να ξαναβάλουμε τον κόσμο με τα πόδια προς τα κάτω.

Για τον απλό άνθρωπο οι προτεραιότητες είναι η στέγη, η διατροφή, η υγεία, η παιδεία για όλους που παρέχει ίσες ευκαιρίες, η ασφάλεια εκεί που κατοικεί, στον δρόμο και στο σπίτι του, η δυνατότητα να έχει μια εργασία που σε ανθρώπινες συνθήκες να του επιτρέπει να βιοπορίζεται και, προπαντός, να ελπίζει σε μια προοπτική για όλο και κάτι καλύτερο, από χρόνο σε χρόνο. Δηλαδή προτεραιότητα είναι οικονομία παραγωγική κι ανταγωνιστική που επιτρέπει σε αυτά να συμβαίνουν και μια πολιτική κοινωνική κατάσταση που εγγυάται την ασφάλεια της ζωής του και του επιτρέπει να ελπίζει, να εργάζεται και να σχεδιάζει για το καλύτερο στο μέλλον του.

Επάνω σε αυτά οικοδομούνται άλλα, σημαντικά και σπουδαία, αιτήματα δικαιωμάτων κι ελευθεριών. Δίχως όμως αυτά τα βασικά, η ελευθερία του καθενός σταματά εκεί που τελειώνει το υπόλοιπο του τραπεζικού λογαριασμού του, στην έξοδο από την πόρτα του σπιτιού του εάν απειλείται ή ζει σε ένα εχθρικό περιβάλλον, στο περιεχόμενο του ψυγείου του. Στην αδυναμία του να ζει μια μέση κανονική ζωή τουλάχιστον, χωρίς υπερβολές.

Οι ατέλειωτες ταυτοτικές συζητήσεις, η διαρκής και μονοθεματική ενασχόληση με πολύ σημαντικά ενδεχομένως δικαιώματα που όμως δεν είναι οι βασικότερες των προτεραιοτήτων του μέσου ανθρώπου, οι ακατανόητες και παράλογες ταυτοτικές και ακόμη και γλωσσικές υπερβολές κι επιβολές που δεν έρχονται ως φυσική εξέλιξη μιας κοινωνικής συζήτησης και σύγκρουσης αλλά ως άνωθεν επιβολές, ακόμη και η αυτόματη, δίχως ειλικρινή συζήτηση, εμπλοκή στην προάσπιση (δίκαιων) δικαιωμάτων τρίτων, όπως των Ουκρανών, χωρίς να συζητηθεί εκ των προτέρων το κόστος και το όφελος για τον μέσο πολίτη, για παράδειγμα, όλα αυτά δημιουργούν ένα εκρηκτικό μείγμα. Το οποίο με λίγη έξωθεν βοήθεια κι έσωθεν ατσαλοσύνη κι αλαζονεία καταλήγει να εκλέγει μάπα πεπόνι.

Οι συζητήσεις και διεκδικήσεις αυτές αρχίζουν ιστορικά εκεί που τα βασικά είναι διαθέσιμα σε όσους πολλούς θέλουμε να συμμετέχουν σε αυτές τις συζητήσεις και να προσφέρουν από το υστέρημα του χρόνου, της οικονομίας και της ζωής τους, εάν είναι απαραίτητο, προκειμένου να προχωρήσει ο κόσμος μπροστά.

Πριν από αυτό το σημείο περιέχουν μια βασική λειτουργική αντίφαση αυτές οι μονοθεματικές συζητήσεις, όπως και οι απαιτήσεις για θυσίες χρόνου και ποιότητας ζωής για αόριστα και άπιαστα ιδανικά. Και μάλιστα χωρίς παράδειγμα θυσιών από τους ισχυρότερους, χωρίς την απαραίτητη λαϊκότητα και εξοικείωση με τα προβλήματα του απλού ανθρώπου. Με παραδείγματα από τη ζωή και τη διπλανή πόρτα. Με καλές πρακτικές. Μόνες και ξεκάρφωτες εμφανίζονται ύποπτες. Ως ενασχόληση των χορτάτων.

Γίνεται ακόμη πιο έντονη αυτή η αντίδραση εάν δεν εξηγηθεί αρκετά και επαρκώς (με προσωπικό παράδειγμα προσφοράς και αυταπάρνησης) από τις πολιτικές, οικονομικές και πνευματικές ελίτ πως αυτά τα διακυβεύματα σχετίζονται με τις βασικές ελευθερίες του μέσου πολίτη, όπως τις αντιλαμβάνεται στο πορτοφόλι του και στις υπηρεσίες που λαμβάνει στον δημόσιο χώρο.

Πως αυτή η κατάσταση καταλήγει σε πολιτικές επιλογές που τελικά χειροτερεύουν τη ζωή, την ασφάλεια και τις προοπτικές αυτών που υποτίθεται ότι θα βοηθήσουν δεν είναι μυστήριο.

Όταν κάτι γίνεται ακατανόητο, μακρινό, φαίνεται αλαζονικό και εκτός προτεραιοτήτων (δίκαια ή άδικα), τότε τα αυτιά ανοίγουν στην ψευτολαϊκότητα, στον λόγο του παραλόγου, μετασχηματίζοντας τον θυμό ή το παράπονο σε μίσος. Το οποίο με τη σειρά του είναι η ύλη που συγκολλά εύκολες λύσεις με αποδιοπομπαίους τράγους, άλλοτε τους Εβραίους, τους υπανθρώπους άλλης φυλής, τους ομοφυλόφιλους, τους διανοούμενους, τους μορφωμένους στη διάρκεια του μεσοπολέμου.

Τα ίδια περίπου και σήμερα, τους μετανάστες, τους διαφορετικούς, τους μορφωμένους, τους αλλοφύλους ή τους αλλοθρήσκους, τελικά όλο και πιο κοντά, όπως και τότε, και το συγγενικό έθνος και το πιο κοντινό, και τον συγγενή και τον γείτονα που κάπως αρχίζει να μας βρωμάει ξένος.

Όταν τα αυτιά ανοίξουν στον πολτό του φασισμού ο εκφραστής του εμφανίζεται αυτόματα, είτε σαν Μουσολίνι, που σήμερα μπορεί να φαίνεται ως καρικατούρα αλλά στην εποχή του είχε απήχηση και σε πολλούς σοβαρούς διανοούμενους, είτε ως Μελόνι, Λεπέν, Ορμπάν, Τραμπ, Πούτιν και πάει λέγοντας.

Αυτής της μορφής ο λόγος δεν γνωρίζει σύνορα. Όχι τυχαία οι πρώτοι που συνεχάρησαν τη νέα (φιλοπουτινικότερη) Ιταλική κυβέρνηση ήταν οι (φανατικά κι εθνικιστικά αντιρώσσοι) Πολωνοί, μαζί με τους (φιλοπουτινικούς) Ούγγρους. Όπως και όλοι οι αντιευρωπαίοι κάθε λογής.

Θυμωμένοι άνθρωποι ή παραπονεμένοι, που αισθάνονται πως δεν τους καταλαβαίνουν, κινδυνεύουν μαζί με τα νερά να πετάξουν και το μωρό. Το παρόν και το μέλλον τους δηλαδή. Ιδίως οι μεσαίες τάξεις. Οι ευπορότεροι ούτως ή άλλως έχουν περισσότερες πιθανότητες να επιβιώσουν, να βγουν με περιορισμένες ζημιές, ακόμη και κερδισμένοι από την επικράτηση των τεράτων. Δεν θα είναι η πρώτη φορά άλλωστε.

Γιώργος Γιαννούλης- Γιαννουλόπουλος


Monday, August 29, 2022

Ο τελευταίος των Ταναρού


Share/Bookmark

 

Βρέθηκε νεκρός ο πιο μόνος άνθρωπος του κόσμου, στις 23 Αυγούστου 2022, έξω από μια από τις καλαμένιες καλύβες του.

Σύμφωνα με τον ειδικό στις ιθαγενείς φυλές κ. Σάντος, το σώμα του βρέθηκε ξαπλωμένο ανάσκελα σαν να κοιμάται, αρκετές εβδομάδες μετά τον θάνατό του.

Είχε φροντίσει να νεκροστολίσει τον εαυτό του με φτερά εξωτικών πουλιών, όπως πιθανότατα έκαναν στη φυλή του, και είχε ξαπλώσει ήσυχα περιμένοντας τον θάνατό του όταν αισθάνθηκε πως φτάνει. Έφυγε από φυσικά αίτια από τον κόσμο από τον οποίο πέρασε σε λάθος εποχή, όπου περπάτησε και είδε το φως του ήλιου και των αστεριών για περίπου 60 χρόνια, τα 26 από τα οποία ολομόναχος. Τι να σκέφτηκε άραγε όταν για τελευταία φορά σήκωσε τα μάτια του έτσι ξαπλωμένος στον ουρανό, ποια ανάμνηση, ποια εικόνα, ποιο άγγιγμα;

Ήταν ο τελευταίος επιζών από μια από τις τελευταίες φυλές τις Βραζιλίας που δεν έχουν έλθει σε επαφή με σύγχρονους ανθρώπους, στην προστατευμένη περιοχή των ινδιάνων Tanaru στην πολιτεία της Ροδόνια, στα σύνορα με τη Βολιβία.

Η πλειονότητα της φυλής του δολοφονήθηκε στις αρχές της δεκαετίας του '70 από γαιοκτήμονες που εποφθαλμιούσαν τη γη των ιθαγενών. Το 1995 είδε τα έξι εναπομείναντα μέλη της φυλής του να δολοφονούνται από παράνομους μεταλλωρύχους και απόμεινε αυτός ο τελευταίος επιζών. Έκτοτε ζούσε σε πλήρη απομόνωση.

Το Συμβούλιο για τις Ιθαγενείς Φυλές της Βραζιλίας έμαθε την ύπαρξή του το 1996 και παρακολουθούσε την προστατευόμενη περιοχή στενά για την ασφάλειά του.

Απέφυγε κάθε επαφή με τον έξω κόσμο και μόνο φευγαλέα τραβήχθηκε σε ένα βίντεο το 2018 από ειδικούς που περιπολούσαν για την προστασία του. Έτσι δεν γνωρίζουμε τι γλώσσα μιλούσε η φυλή του ούτε θα μάθουμε ποτέ.

Ήταν γνωστός ως ο άνθρωπος της Τρύπας, γιατί έσκαβε τρύπες στο έδαφος είτε για να παγιδεύσει άγρια ζώα για την τροφή του είτε ως κρυψώνες για τον ίδιο. Σε όλες τις καλαμένιες καλύβες που έχτισε τα χρόνια αυτά υπήρχε επίσης μια οπή τριών μέτρων στο έδαφος. Πιθανόν εκτός από παγίδες ή κρυψώνες, λένε οι ειδικοί, να είχαν κάποια συμβολική ή μεταφυσική σημασία για αυτόν τον άνθρωπο, που μόνος του ήταν ένας πολιτισμός, ο οποίος πήρε χιλιάδες χρόνια για να αναπτυχθεί και να εξελιχθεί στο απρόσιτο τροπικό δάσος.

Στοιχεία που συγκεντρώθηκαν με τα χρόνια δείχνουν πως φύτευε καλαμπόκι και μανιόκα και συνέλεγε μέλι και φρούτα, όπως παπάγιες και μπανάνες. Δεν είχε όμως κανέναν να θρέψει εκτός από τον εαυτό του. Ούτε κανέναν να αποχαιρετίσει και να του κλείσει τα μάτια ή να του τραγουδήσει κάποιον ρυθμό κάτω από τα πανάρχαια δέντρα όταν ήρθε η ώρα του. Για εμάς, όπως ίσως και για τον ίδιο, ήταν σαν να είχε ήδη φύγει όταν σφαγιάστηκε η φυλή του, οι συγγενείς και οι αγαπημένοι του.

Σύμφωνα με το Σύνταγμα της Βραζιλίας οι Ινδιάνοι έχουν δικαίωμα στη γη τους. Η πρόσβαση στην έκταση που κατοικούσε, γνωστή ως περιοχή των Tanaru, επιφάνειας 8.070 εκταρίων, ήταν απαγορευμένη από το 1998 και μετά. Ήταν όμως πολύ αργά πια για τους Tanaru.

Η γη τους απόμεινε περικυκλωμένη από αδηφάγους γαιοκτήμονες, οι οποίοι είχαν από την αρχή εκφράσει την οργή τους που είχαν αποκλειστεί από τη γη των Ταναρού.

Το 2019 ένα φυλάκιο της Υπηρεσίας προστασίας τους έγινε αντικείμενο βανδαλισμών και αφέθηκαν κάλυκες όπλων ως απειλή για τον τελευταίο των Ταναρού και τους φύλακες που τον προστάτευαν. Η προστασία ανανεώνεται κάθε κάποια χρόνια, δεν είναι μόνιμη, και για να συμβεί αυτό πρέπει να τεκμηριωθεί πως υπάρχουν ακόμη Ιθαγενείς. Μετά τον θάνατό του ομάδες για τα δικαιώματα των Ιθαγενών ζητούν την ανακήρυξη μόνιμης προστασίας της περιοχής. Εάν δεν γίνει αυτό, θα είναι το σήμα ότι με τον θάνατό τους η γη τους παραδίδεται στα αρπακτικά. Είναι αυτό το ιδανικό κίνητρο για την εξολόθρευση και των υπολοίπων 240 φυλών στη Βραζιλία, η επιβίωση πολλών από τις οποίες απειλείται. Καθώς αγρότες, οικιστές, παράνομοι μεταλλωρύχοι διεισδύουν στα εδάφη τους.

Ο κόσμος μας γίνεται όλο και πιο μικρός. Απομένει όλο και πιο μόνος. Λιγοστεύει όσο οι φυσικές μας μνήμες, οι γλώσσες, οι μουσικές, οι δοξασίες, οι γνώσεις, οι ευαισθησίες των πολιτισμών του είδους μας φθίνουν και σβήνουν, αφήνοντας μόνο κάποια ψηφιακά ίχνη που θα σβήσουν κι αυτά μόλις σβήσει το ρεύμα. Οι αρχαιολόγοι του μέλλοντος ίσως δεν θα έχουν να ανακαλύψουν και να ανασυνθέσουν μήτε γλώσσες, μήτε μουσικές.

Καμιά φορά αισθάνομαι, όπως υποθέτω αρκετοί από εμάς, καθείς και η χαμένη φυλή του, όλο και πιο πολύ, σαν τον τελευταίο των Ταναρού.

Γιώργος Γιαννούλης- Γιαννουλόπουλος


πηγή πληροφοριών BBC



Monday, August 15, 2022

Της Παναγίας


Share/Bookmark

 

Η Παναγιά είναι η μόνη θηλυκή λατρεμένη "θεότητα" του Αβραμικου πανθέου στους τρεις μεγάλους μονοθεϊσμούς, τον εβραϊκό, τον μουσουλμανικό, τον χριστιανικό.

Από τους τρεις Αβραμικούς κλάδους με τα άπειρα παρακλάδια και τάσεις μόνο ο Μεσόγειος χριστιανισμός έδωσε χώρο για τη λατρεία της Μεγαλόχαρης. Παρότι δεν είναι η ίδια θεά αλλά θνητή, πεθαίνει κι ανεβαίνει στους ουρανούς κατόπιν, η λατρεία της, που εγκαθιδρύθηκε κι επεκτάθηκε πολύ αργότερα από τους πρώτους χριστιανικούς αιώνες, αναγέννησε και συνόψισε σε ένα πρόσωπο, μητέρα, γυναίκα, κόρη, αδελφή, όλες τις θηλυκές εκφάνσεις του συλλογικού ασυνείδητου.

Έγινε ο σεπτός καθρέφτης των θηλυκών θεοτήτων που προϋπήρχαν στη Μεσόγειο κι αργότερα σε όλο τον χριστιανικό κόσμο πέραν της Ευρώπης, κυρίως στη Λατινική Αμερική φερμένη από τους Ισπανούς, τους Ιταλούς και τους Πορτογάλους, αλλά και κάμποσους Έλληνες. Στα βόρεια χριστιανικά κλίματα, τον προτεσταντικό βορρά που υιοθέτησε έναν πολύ πιο βιβλικό κι αυστηρό χριστιανισμό, η λατρεία της δεν είχε την ίδια επιτυχία.

Στον νότο ήταν που κυρίως απορρόφησε τα θηλυκά χαρακτηριστικά των προγενέστερων θεοτήτων όσο μπορούσαν να εκφραστούν στον κόσμο του τριαδικού Θεού Πατριάρχη: τη συμπόνια, την ενσυναίσθηση, τη θαλπωρή, τη φροντίδα για όλους. Όχι απροσδόκητα τη δύναμη της θηλυκότητας επίσης, θεότης πανίσχυρη όσο κι εύθραυστη. Αν και λίγο ζηλιάρα, καμία άλλη γυναίκα δεν επιτρέπει να εισέλθει στο περιβόλι της στο Άγιον Όρος, περιέχει μια ανθισμένη κοιλάδα γεμάτη απέραντη συγχώρεση και κατανόηση. Μια θηλυκότητα ταυτόχρονα ανέγγιχτη, αεί παρθένος και ταυτόχρονα ζεστή και προσιτή σαν γυναικεία αγκαλιά, άρωμα, πνοή. Τοπική - παντού και για καθέναν υπάρχει μια Παναγιά, του βουνού, της θάλασσας, των αγροτών, των λουλουδιών, των ναυτικών, των προσφύγων, των κατατρεγμένων... Οικουμενικά λαϊκή στις αμέτρητες μεταμορφώσεις της στα όνειρά μας.

Ήταν γύρω από την παγανιστική Μητέρα Μεσόγειο που άνθισε κι ανθίζει η λατρεία της, όπως της Γης, της Δήμητρας, της Αρτέμιδος, της Αθηνάς, της Ήρας και ίσως με κάτι απροσδιόριστο από την Αφροδίτη Ουρανία: έγινε η Φάτιμα στην Πορτογαλία, η Virgen del Rocio στην Ανδαλουσία, η της Λούρδης στη Γαλλία, η Ιταλική πανταχού παρούσα Μαντόνα, η Ελληνίδα Παναγιά. Στην Ελλάδα ειδικώς κάλυψε με τη χλωμή μορφή της τη λάμψη των άλλων θεϊκών μορφών, τόσο που έγινε αυτή ένα από τα δύο σύγχρονα ελληνικά επιφωνήματα κάθε στιγμής "Παναγία μου!" που μαθαίνουν οι αλλοδαποί φίλοι μας πρώτο πρώτο. Το άλλο δεν είναι της παρούσης.

Παρηγοριά και καταλλαγή. Επίκληση στις δύσκολες στιγμές αλλά και στη χαρά. Ένα βαθύ μυστικό όλοι έχουμε να της ψιθυρίσουμε στις προσευχές μας σε ένα ξωκλήσι ή στις μοναχικές μας στιγμές, στους αναστοχασμούς, στις χαρές και στις λύπες μας, τότε που ομολογούμε τα πιο κρυφά.

Ή να την ξεστομίσουμε απ' τα σπλάχνα μας μέσα, όπως αυτή τον γιο της με τον πιο βαθύ αναστεναγμό, που μπορεί να κουβαλάει σε δύο λέξεις τον μεγαλύτερο καημό, πόνο, προσδοκία, χαρά, έρωτα, ελπίδα, ανακούφιση, απελευθέρωση, κάθε τέλος μας κι αρχή. Σαν ανδαλουσιάνικη saeta ή ανατολίτικος μανές, που αναβλύζουν θαυματουργά από έναν μεταφυσικό τόπο όπου συναντιέται το λογικό και η καρδιά, δύο λέξεις που λένε τα πάντα όλα μας χωρίς να παραλλάσσουν "αχ Παναγιά μου!".

Γιώργος Γιαννούλης- Γιαννουλόπουλος



Friday, August 12, 2022

Εκλογικός κύκλος και πρόωρες εκλογές


Share/Bookmark
Δεν είναι ούτε υγιές ούτε παραγωγικό για μια δημοκρατία να μην τηρείται σχεδόν ποτέ ο εκλογικός κύκλος. Ακόμη περισσότερο όταν οι εκλογές γίνονται σε στιγμή συναισθηματικής φόρτισης με αφορμή ένα μονοθέμα, ένα σκάνδαλο, σήμερα την παρακολούθηση, άλλοτε το Βατοπέδι, όποιο και να είναι αυτό.

Δεν ήταν καθόλου καλή η διαδικασία και γι' αυτό ούτε το αποτέλεσμα των πρόωρων εκλογών του 2009, που έγιναν βιαστικά από τον τότε Πρωθυπουργό Καραμανλή, με κεντρικό θέμα το "σκάνδαλο" του Βατοπεδίου αντί για την οικονομική διαχείριση και τη χρεοκοπία. Αναπόφευκτα, η κυβέρνηση που εξελέγη ήταν απονομιμοποιημένη να λάβει τα μέτρα που έπρεπε, γιατί ο απολογισμός της προηγούμενης και οι προτάσεις των κομμάτων δεν είχαν γίνει. Ο πολίτης δεν είχε καταλάβει πόσο μεγάλο ήταν το πρόβλημα και τις επιλογές που είχε μπροστά του.

Πόσο διαφορετικά θα ήταν τα πράγματα στο πολιτικό μας σύστημα εάν ο πρώην πρωθυπουργός αναλάμβανε να διαχειριστεί την κρίση που δημιουργήθηκε. Και εξηγούσε στον λαό την κατάσταση.

Στον απλό πολίτη όλα φαίνονταν παράλογα, γιατί κανείς δεν είχε βρεθεί στην υποχρέωση να του πει την αλήθεια. Κυρίως μάλιστα αυτός επί της ηγεσίας του οποίου προκλήθηκε η χρεοκοπία.

Ο επόμενος Πρωθυπουργός, έφτιαξε μια κυβέρνηση Φρανκεστάιν, μαζεύοντας μερικούς παλιούς και νέα τεφαρίκια από εδώ κι από εκεί, σε ένα κόμμα που με τα χρόνια είχε γίνει επίσης κόμμα του Φρανκεστάιν. Με αυτήν προσπάθησε να χειριστεί την πρώτη χρεοκοπία της χώρας μετά από δεκάδες χρόνια. Κόπηκαν οι ραφές και διαλύθηκε στα εξ ων συνετέθη.

Σύρθηκε όσο κράτησε, απέναντι στην οπορτουνιστική αντιπολίτευση του Σαμαρά, στο άλλο κόμμα του Φρανκεστάιν, στον πανικό του προέκυψε μια ιδέα για ένα σκανδαλώδες δημοψήφισμα, το οποίο τα στελέχη του ευτυχώς απέτρεψαν, συνεργάστηκε τελικά με την αντιπολίτευση, έβαλαν έναν σοβαρό άνθρωπο Πρωθυπουργό, τον Λουκά Παπαπαδήμο, που όμως του τράβηξαν και τα δυο κόμματα το χαλί στην πιο κρίσιμη περίοδο. Για να ξαναγίνουν εκλογές και τελικά να εκλεγεί πρώτα Πρωθυπουργός αφομοιώνοντας το κύριο κόμμα της κεντροαριστεράς, λόγω της κρισιμότητας της κατάστασης, ο κύριος Σαμαράς. Κι έπειτα, όταν τελικά κι αυτός κατέρρευσε, όπως κατέρρευσε, καταλήξαμε να εκλεγεί ο λαϊκισμός του κ. Τσίπρα στην εξουσία και να κάνει ανενδοίαστα το σκανδαλώδες δημοψήφισμα που είχε αποτραπεί λίγο καιρό νωρίτερα, για να αντιμετωπίσει το κόμμα του και τις ψευδείς προσδοκίες που είχε ο ίδιος καλλιεργήσει. Του οποίου το αποτέλεσμα αναγκάστηκε να ανατρέψει ο ίδιος με νέες πρόωρες εκλογές, ώστε να επαναφέρει τη χώρα σε κάποια ομαλότητα και να μην του σκάσει στα χέρια.

Η κυβέρνηση μετά από αυτό εξάντλησε σχεδόν την τετραετία της. Στο διάστημα αυτό έκανε πάρα πολλά πράγματα με τα οποία διαφωνώ. Όμως εφάρμοσε ένα πρόγραμμα, αρκετά πλήρως, αυτό που συμφώνησε με τους δανειστές. Πέτυχε και κάποια, ελάχιστα, που συνέβαλαν στη βελτίωση της θέσης της χώρας και τα δικαιώματα των πολιτών της. Έκανε σοβαρότατες πατάτες, το Μάτι, την Νοβάρτις. Και για τα μεν και για τα δε κρίθηκε. Επιτυχίες και αποτυχίες. Όπως κρίθηκε.

Για τους ίδιους λόγους δεν νομίζω ότι οι εκλογές εν θερμώ για ένα κυρίαρχο θέμα, εάν δεν είναι ζήτημα για το οποίο χρειάζεται νέα νομιμοποίηση μια πλειοψηφία, υπήρξαν ποτέ παραγωγικές. Οι πολίτες δεν έχουν χρόνο να κρίνουν το σύνολο του έργου, να θυμηθούν επιτυχίες και αποτυχίες, υποσχέσεις και έργα. Κυρίως δεν τους δίνεται η ευκαιρία να επιλέξουν για το μέλλον από την αντιπαράθεση ιδεών και προγραμμάτων των κομμάτων. Να κατανοήσουν την πραγματικότητα στα αλήθεια!

Ψηφίζουν χωρίς σκέψη υπό το κράτος του θυμού, της βιασύνης και της συναισθηματικής φόρτισης.

Γι' αυτούς τους λόγους νομίζω ότι και η παρούσα κυβέρνηση πρέπει να έχει το κουράγιο να ολοκληρώσει τον τετραετή κύκλο της. Να βελτιώσει τη δημοκρατία με αυτό. Θα είναι μεγάλη προσφορά.

Να δώσει χρόνο ώστε οι πολίτες να συζητήσουν τον απολογισμό της. Τα σημαντικά θετικά που πέτυχε, τα έκτακτα που αντιμετώπισε, αυτά που δεν κατόρθωσε ή δεν επιδίωξε σε σχέση με το πρόγραμμά της, τα μικρά και μεγαλύτερα λάθη και τις παραλείψεις της, όπως το -σημαντικό- τωρινό με την ΕΥΠ.

Κυρίως όμως να ξεδιπλώσουν όλες οι παρατάξεις με ψυχραιμία το πρόγραμμα και τις προτάσεις τους για την επόμενη τετραετία.

Να ψηφίσουν οι πολίτες όπως πρέπει για το μέλλον, όχι το παρελθόν. Να γίνει συζήτηση προς τα πού θέλουμε να κινηθεί η χώρα για τα επόμενα τέσσερα χρόνια, και ρεαλιστικά μέχρι πού μπορεί να φτάσει. Δημόσιος διάλογος. Αντιπαράθεση προτάσεων.

Ο κ. Μητσοτάκης φυσικά θα αντιμετωπίσει έντονη αντιπολίτευση από τον κ. Ανδρουλάκη. Ας το αποδεχθεί και, κυρίως, ας το αποδεχτούν οι οπαδοί και οι φίλοι του. Ας μην επιχειρούν να απαξιώσουν τον αντίπαλο με ανόητες προσωπικές επιθέσεις.

Βάλσαμο είναι αυτό για τη Δημοκρατία. Χρειάζονται δυο εναλλασσόμενοι πόλοι σταθερότητας. Δεν φτάνει ένας. Όταν έρθει η ώρα να αφήσει την Κυβέρνηση, είναι σημαντικό ποιος θα είναι αξιωματική αντιπολίτευση για να αναλάβει. Φυσικά δεν είναι καθόλου υποχρεωτικό, όπως το αντιμετωπίζουν μερικοί, να συγκυβερνήσει το ΠΑΣΟΚ με τη ΝΔ. Ούτε και αναγκαίο είναι να μη γίνει. Ούτε είναι το μόνο βιώσιμο σχήμα.

Αυτό θα το κρίνουν τελικά οι πολίτες. Ανάλογα τα αποτελέσματα όταν γίνουν εκλογές και το εκλογικό σύστημα που θα τα μετασχηματίσει σε έδρες. Τις προτάσεις, τις θέσεις, τις συγκλίσεις και τις εναλλακτικές τους.

Το βασικό είναι να περιοριστεί ο χώρος του λαϊκισμού, τόσο στα αριστερά όσο και στα δεξιά.

Αυτό μπορεί να γίνει μόνο όταν τα δυο κόμματα-κορμοί της Δημοκρατίας, αυτό που αντιπροσωπεύει την Κεντροαριστερά και αυτό που αντιπροσωπεύει την Κεντροδεξιά, συγκρούονται και εναλλάσσονται. Όχι όταν συγκυβερνούν. Αυτό πρέπει να είναι η εξαίρεση, όχι ο κανόνας. Τουλάχιστον σε ένα σύστημα ενισχυμένης αναλογικής. Γιατί τότε η αντιπολίτευση περνάει στα χέρια τσαρλατάνων. Τους τσαρλατάνους, τύπου ΣΥΡΙΖΑ, ή Καμμένους, ή Βελόπουλους κοκ. Τα ρεύματα που εκφράζουν όμως οι Τσαρλατάνοι είναι υπαρκτά. Οφείλουν τα σοβαρά κόμματα να τους αφομοιώσουν καταλλήλως και ενδεχόμενα να συγκυβερνήσουν με κάποιους από αυτούς, εάν είναι αναγκαίο, αλλά από θέση ισχύος.

Δεν έκανε κακό στην Ισπανία η συγκυβέρνηση Σοσιαλιστών-Ποδέμος, ούτε η αντίστοιχη στην Πορτογαλία. Οι σοσιαλιστές όμως ήταν σε θέση ισχύος. Και περιόρισαν τους καιροσκοπισμούς. Δεν ήταν το μικρό κόμμα. Μειώθηκε έτσι η επιρροή των Ποδέμος.

Θα τους διαδεχτεί πιθανότατα η Κεντροδεξιά. Που ξαναβρίσκει τις δυνάμεις της από τα λάθη, τις παραλείψεις αλλά και την έλλειψη νέων ιδεών από τους σοσιαλιστές. Με ισχυρό εταίρο το κεντροδεξιό κόμμα και όχι τη λαϊκίστικη και πιο ακραία δεξιά.

Θετικό θα είναι επίσης. Οι "καλοί" και "σοβαροί", για να τους ακολουθήσουν περισσότεροι, δεν πρέπει να βρίσκονται μαζί αλλά απέναντι.

Να προτείνουν διαφορετικούς κατά τι δρόμους. Να αντιπαρατίθενται έντονα. Να αισθάνεται ο πολίτης ότι είναι διαφορετικοί. Πως οι διαφορετικές επιλογές που προτείνουν είναι ρεαλιστικές και υπαρκτές. Ενώ να μη βάζουν στην αντιπαράθεσή τους αυτά που είναι δεδομένα και απαραίτητα για όποια κατεύθυνση: την επιδίωξη οικονομικής σταθερότητας και τη διεθνή θέση της χώρας. Να αντιπαρατίθενται σε όλα τα άλλα που τους χωρίζουν.

Από αυτή την άποψη, στη σωστή κατεύθυνση είναι το ανέβασμα των τόνων από τον κ. Ανδρουλάκη απέναντι στη ΝΔ και η άρνηση να γίνει εκ προοιμίου και αυτοκτονικά το μικρό κεντροαριστερό κόμμα που στηρίζει τη ΝΔ όποτε δεν έχει πλειοψηφία.

Ο κ. Ανδρουλάκης επιδιώκει τη θέση της Αξιωματικής αντιπολίτευσης. Ευχόμαστε να τα καταφέρει. Θα είναι καλό για τον τόπο. Καλό για τον ίδιο και το κόμμα του, θα μπορεί να ηγηθεί συντομότερα ή πιο αργά μιας σοβαρής κυβερνητικής πλειοψηφίας. Καλό και για την όποια κυβέρνηση έχει απέναντί του. Οι αγορές και οι πολίτες επενδύουν σε μια χώρα που ξέρουν πως αυτός που θα έλθει μετά δεν θα πισωγυρίσει τη χώρα. Δεν θα θέσει σε κίνδυνο τα βασικά. Καλή αντιπολίτευση θα είναι και η ΝΔ.

Στη σωστή κατεύθυνση είναι και η επιμονή του Πρωθυπουργού ότι θα ολοκληρωθεί κανονικά ο εκλογικός κύκλος και η Κυβέρνηση θα κριθεί από το έργο της (αρνητικά / θετικά) και κάθε κόμμα από τις προτάσεις του για την επόμενη τετραετία. Όχι από ένα συγκυριακό γεγονός ή ένα σκάνδαλο. Ελπίζω να μην αλλάξει γνώμη.

Γιώργος Γιαννούλης- Γιαννουλόπουλος


Thursday, July 28, 2022

Εθνικόν (και ηθικόν) το αληθές


Share/Bookmark


Δεν έχω κανένα λόγο να αμφιβάλλω ότι η σημαντική επίσκεψη του Σαουδάραβα ηγέτη Μπιν Σαλμάν στην Ελλάδα είναι προς το συμφέρον της χώρας. Εύγε στην κυβέρνηση για αυτό. Ας πούμε όμως την αλήθεια, διότι επ' αυτής και μόνο (της άβολης αλήθειας) και της κατανόησής της από τους πολίτες, λαμβάνονται σοβαρές και σταθερές αποφάσεις, δημιουργείται λαϊκή υποστήριξη. Οι πολίτες αντιλαμβάνονται την αμείλικτη λειτουργία της πραγματικότητας και τις συγκεκριμένες επιλογές που ανοίγονται μπροστά σε κάθε χώρα. Κάθε επιλογή έχει κόστος και όφελος. Ηθικό, οικονομικό, επιβίωσης για αυτόν που την κάνει. Και πρέπει να μάθει να το αναλαμβάνει. Όχι να νομίζει πως ''κάνει το καλό'' γενικώς Αλλά να ξέρει πως κάνει το καλύτερο για τον τόπο του, την περιοχή του, τη χώρα του, την Ελλάδα, την Ευρώπη που η μοίρα του ταυτίζεται με τη δική της. Και στη συνέχεια λαμβάνει υπόψη το καλό της ανθρωπότητας όσο περισσότερο μπορεί. Η πραγματικότητα μπορεί να μας ξυπνάει αρκετές φορές το βράδυ αλλά αποτρέπει τη δημιουργία φανατισμών και την κυριαρχία εξωπραγματικών καταστροφικών επιλογών. Από τις οποίες θα χάναμε τελείως τον ύπνο μας.

Η Σαουδική Αραβία των 38 εκατομμυρίων κατοίκων ήταν το 2021 ο δεύτερος μεγαλύτερος παραγωγός αργού στον κόσμο. Πρώτος είναι οι ΗΠΑ και σχεδόν ίσα με τη Σαουδική Αραβία είναι η Ρωσία. Όμως η Σαουδική Αραβία είναι, με μεγάλη διαφορά, ο πρώτος εξαγωγέας αργού, καλύπτοντας το 16.5% της παγκόσμιας ζήτησης και έσοδα 161 δις δολάρια, ακολουθούμενη από τη Ρωσία με 8.3% και έσοδα 82 δις, τον Καναδά με 7.5% και έσοδα 74 δις, το Ιράκ (εν πολλοίς ελεγχόμενο από τις ΗΠΑ) με 7.3% και έσοδα 72.1 δις, τα ΗΑΕ με 7.1% και έσοδα 69 δις.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν να καλύψουν μια πολύ υψηλή εγχώρια ζήτηση, είναι χώρα με υψηλότατη κατά κεφαλήν κατανάλωση πετρελαίου λόγω της υστέρησής της σε ανάπτυξη μέσων σταθερής τροχιάς στις μεταφορές επιβατών και εμπορευμάτων, στα τραίνα υψηλής ταχύτητας και αστικών συγκοινωνιών σε σχέση με την Ευρώπη ή την Κίνα και της δυσανάλογης με την Ευρώπη ή την Κίνα χρήσης του ιδιωτικού αυτοκινήτου, του αεροπλάνου και των νταλικών. Αλλά και τη χρήση πετρελαίου στη βιομηχανία.

Kαταναλώνουν οι ΗΠΑ το 20% της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου αντιπροσωπεύοντας μόλις το 4.3% του παγκόσμιου πληθυσμού. Έχουν 2+ φορές παραπάνω κατά κεφαλήν κατανάλωση πετρελαίου, 29.5 Κhw έναντι 13,5 της ΕΕ, και 5.5 φορές παραπάνω από την Κίνα. Με παρόμοιο περίπου ΑΕΠ, υψηλότερο πλέον είναι αυτό της Κίνας αν μετρηθεί σε PPP, το οποίο μάλιστα κύρια προέρχεται κατά 25% από βιομηχανικά προϊόντα, ενώ μεγάλο μέρος του Αμερικανικού, το 20% περίπου είναι finances και real estate.

Αλλά ας επιστρέψουμε στην επίσκεψη του πρίγκηπα διαδόχου Μπιν Σαλμάν. Με αυτά τα δεδομένα οι μεγάλοι παραγωγοί και εξαγωγείς πετρελαίου ενθυλάκωσαν και συνεχίζουν να αφαιρούν από την πραγματική οικονομία, βιομηχανία, γεωργία, υπηρεσίες του κόσμου όλου ένα τεράστιο ποσό από τις εξαγωγές πετρελαίου τους. Το οποίο πληρώνουν παραγωγοί από τα κέρδη και, κυρίως, τις δυνατότητες νέων επενδύσεων και τελικοί καταναλωτές στις τιμές των προϊόντων που αγοράζουν. Πάνω από όλους πληρώνουμε οι Ευρωπαίοι, που η οικονομία μας δεν παράγει στάλα πετρέλαιο (ούτε αέριο) και είναι όλο καθαρό κόστος.

Πρώτη πρώτη η Σαουδική Αραβία είναι στους κερδισμένους. Aπό τα 10 δολάρια το βαρέλι το 2020 στα 110 το 2022, είναι 11 φορές παραπάνω, με τη ζήτηση να ανεβαίνει λόγω του τέλους της πανδημίας και της παγκόσμιας ανάπτυξης.

Το ιδιαίτερο πετρελαϊκό βάρος της Σαουδικής Αραβίας και της σταθερής ισχυρής μοναρχίας της, μαζί με την επιρροή που ασκεί σε μέρος του μουσουλμανικού κόσμου, εξηγεί εν μέρει τη στενή σχέση της Δύσης με το συγκεκριμένο καθεστώς. Αυτός ο δεύτερος λόγος συνδέεται με ίσως τη μόνη σημαντική συμβολή των φυλών που την κατοικούσαν κάποτε στην ιστορία της ανθρωπότητας. Υπήρξε η κοιτίδα του μεταρρυθμιστικού κινήματος που κάποτε ήταν το Ισλάμ, τον 7ο – 10ο αιώνα μΧ, έναντι της παρακμάζουσας μεσαιωνικής και υπερσυντηρητικής χριστιανικής φεουδαρχικής Ευρώπης.

Ακόμη φιλοξενεί τις δυο ιερές πόλεις του, τη Μέκκα και τη Μεντίνα. Ασχέτως βέβαια εάν η άνθιση των τεχνών και των επιστημών, η ανεκτικότητα, η γραφή, η τέχνη, ο πιο ελεύθερος ερωτισμός, το εμπόριο που έφερε το νέο πράσινο Αβρααμικό θρησκευτικό κίνημα σε όλη τη βόρεια Αφρική, απ΄ το Μαρόκο ως το Ιράν και τη Βόρεια Ινδία, αναπτύχθηκε πολύ περισσότερο στα διάφορα εχθρικά μεταξύ τους παρακλάδια του εκτός της κοιτίδας του. Από το Μαρόκο ως τη Συρία, στο Ιράν, τα βασίλεια της βόρειας ινδικής χερσονήσου και πιο πέρα στην κεντρική και νοτιοανατολική Ασία το Ισλάμ έφερε έναν αέρα ανανέωσης και δημιουργίας νέων πολιτισμών που κράτησε αιώνες.

Τίποτε δεν έχουν να κάνουν όλα ετούτα με το σημερινό βασίλειο του Οίκου των Σαούντ. Στο οποίο ο πρίγκηπας διάδοχος προχώρησε σε σκληρές εκκαθαρίσεις στις άλλες οικογένειες και συγγενείς της μοναρχίας, όπως είθισται για να σιγουρέψει τη θέση του με την αποχώρηση του πατρός. Πέρα από τον τεμαχισμό του δημοσιογράφου Κασόγκι στην Κωνσταντινούπολη, που ήταν η κορυφή του παγόβουνου, ένα κύμα λογοκρισίας και ποινών απλώθηκε στη χώρα. Ποιος εξάλλου δεν θυμάται αυτόν τον νεαρό Blogger, τον Raif Badawi, που καταδικάστηκε το 2014 σε δέκα χρόνια φυλάκισης, δέκα χρόνια απαγόρευση ταξιδιών και 1000 μαστιγώσεις, από τις οποίες τις 50 πρώτες δημόσια, γιατί έκανε ένα μπλογκ που "προσέβαλε το ισλάμ" σύμφωνα με τις Αρχές. Αλλά βασικά ζητούσε λίγη ελευθερία και δημοκρατία. Η Διεθνής Αμνηστία σημειώνει πως μετά από το πρόσφατο G20 το καθεστώς αύξησε γεωμετρικά την καταπίεση της ελευθερίας του λόγου χρησιμοποιώντας ένα ειδικό ποινικό δικαστήριο, ενώ άρχισαν να εφαρμόζουν τη θανατική ποινή και για καθαρά πολιτικούς λόγους σε μεγάλη κλίμακα (2021). https://www.amnesty.org/en/documents/mde23/4532/2021/en/

Εκεί όμως που πράγματι το καθεστώς των Σαούντ ξεπέρασε τον εαυτό του είναι στην τρομακτική ανθρωπιστική καταστροφή που έχει επιφέρει η ανάμειξη και η στρατιωτική τους επιχείρηση στην Υεμένη. Όπου παρεμβαίνουν επικεφαλής Σουνιτικών χωρών, προκειμένου να επιβάλουν στον φτωχό και δίχως πετρέλαιο νότιο γείτονα ένα φιλικό προς αυτούς καθεστώς. Μέσω βομβαρδισμών, βαρβαροτήτων και τελικά λιμού.

Σημειώνεται ότι η Υεμένη υπήρξε από τα λίκνα του πολιτισμού της ανθρωπότητας. Από εκεί πέρασαν οι πρώτοι homo sapiens στην Ευρασία πριν 100 χιλιάδες χρόνια. Ενώ σημαντικές πόλεις και πολιτισμοί αναπτύχθηκαν στην περιοχή αυτή σε όλη τη διάρκεια της μακραίωνης ιστορίας της, λόγω της στρατηγικής της θέσης και του πιο κατοικήσιμου περιβάλλοντος. 75% των κατοίκων βρίσκονται κάτω από τα όρια της φτώχειας, 200.000 κρούσματα χολέρας, 17,4 εκατομμύρια, δυο στους τρεις κατοίκους σε ανάγκη ανθρωπιστικής βοήθειας, τέσσερα εκατομμύρια εσωτερικοί πρόσφυγες από τους οποίους δύο εκατομμύρια παιδιά, 370.000 νεκροί εξαιτίας του πολέμου, συστηματικά βασανιστήρια, συλλήψεις και εξαφανίσεις σε μεγάλη κλίμακα, είναι οι διαπιστώσεις του ΟΗΕ. 16.2 υποφέρουν από πείνα, πέντε εκατομμύρια στα όρια του λιμού για το 2022. https://www.unicef.org/emergencies/yemen-crisis , https://www.unrefugees.org/emergencies/yemen/ Όλα αυτά δίπλα ακριβώς στους πλουσιότερους γείτονες στον κόσμο.

Δεν θα πρέπει επίσης να λησμονήσουμε ότι το ισλάμ των Σαουδαραβικών Οίκων ήταν αυτό που γέννησε την Αλ Κάιντα. Ο ηγέτης της οποίας, Οσάμα Μπιν Λάντεν, προήλθε από τα πριγκιπικά πλουσιόπαιδα μιας από τις πλέον εύπορες οικογένειες της χώρας, η οποία διατηρεί τεράστια κεφάλαια και συμφέροντα στις ΗΠΑ, το ΗΒ και την Ευρώπη. Ίσως αυτό εξηγεί πόσο εύκολα συγχώρεσαν οι ΗΠΑ την πατρίδα και το καθεστώς που χρηματοδότησε και έθρεψε αυτό το τρομοκρατικό μόρφωμα που κατόρθωσε να σκοτώσει 10.000 Αμερικανούς στη Νέα Υόρκη και να πετύχει το σημαντικότερο πλήγμα στο έδαφος των ΗΠΑ από τον Εμφύλιο και μετά. Ενώ οργάνωσε ένα τεράστιο δίκτυο που απλώθηκε σε όλο τον κόσμο από την Ευρώπη ως την Αγγλία, τη Συρία, την Τυνησία, αποσταθεροποιώντας ολόκληρες περιοχές.

Παρόλα αυτά, μεγαλοψύχως, οι Αμερικανοί έστρεψαν την οργή τους (και της κοινής τους γνώμης) στο κατακαημένο Αφγανιστάν και προσπέρασαν την Αραβία των Σαούντ σαν να μην υπήρξε ποτέ σε αυτή την ιστορία. Σκεφτείτε να το είχε κάνει αυτό ένας Ρώσος ή ένας Κινέζος, από κάποια φράξια του καθεστώτος. Η ένας Κουβανός, ας πούμε.

Έτσι οι σύγχρονοι φύλαρχοι που εξελίχθηκαν σε βασιλείς από νομαδικές φυλές, σαν αυτές των Ρομά και τους δικούς τους βασιλείς, που κάθονταν όμως πάνω σε μια περιοχή με έναν αμύθητο πετρελαϊκό πλούτο, και έχουν αρκετά παρόμοια αισθητική και σχέσεις μεταξύ τους, όπως οι Ρομά αλλά και πολλοί νομάδες, έγιναν σημαντικοί κι αποδεκτοί στον σύγχρονο κόσμο, που κατά τα λοιπά νοιάζεται για τα δημοκρατικά και ανθρώπινα δικαιώματα στη Ρωσία, το διεθνές δίκαιο, τις εισβολές. Όπου, αν μη τι άλλο, οι γυναίκες είναι σε γενικές γραμμές ισότιμες με τους άνδρες και οι διώξεις, διακρίσεις και κακομεταχείριση των διαφορετικών και αντιφρονούντων δεν έχουν αυτό το βάθος, κλίμακα και κοινωνική συμμετοχή όπως στο βασίλειο των Σαούντ. Ενώ ο Ρωσικός, όπως εξάλλου και ο Ουκρανικός πληθυσμός, έχουν σε γενικές γραμμές δυτικά πρότυπα συμπεριφοράς και βρίσκονται σε διαρκή ώσμωση με την υπόλοιπη Ευρώπη, τις τάσεις της, τα δρώμενα και τον κοινό πολιτισμό που συνδιαμορφώνουν εδώ και δέκα αιώνες.

Αυτό ως παρένθεση. Χωρίς να δικαιολογεί τίποτα από τα αδικαιολόγητα.

Ας πούμε λοιπόν ένα "εύγε" και πάλι στην Ελληνική κυβέρνηση για την επιτυχία της επίσκεψης του διαδόχου Μπιν Σαλμάν. Η οποία έγινε σε συνέχεια της επίσκεψης Μπάιντεν στο βασίλειο και δεν θα ήταν απίθανο να συνδέονται κάπως. Οι Σαουδάραβες αποτελούν ενίοτε και το πορτοφόλι των ΗΠΑ όπου δεν μπορούν ή δεν θέλουν να βάλουν το χέρι στην τσέπη απευθείας οι ίδιοι. Αν είναι έτσι, σε καλή μας μεριά.

Αρκεί να μην μας τα πρήζουν με ηθικολογίες όσον αφορά τις διεθνείς επιλογές και πολιτική. Καλό είναι να λέμε τα πράγματα με το όνομά τους.

Στην περίπτωση της Σαουδικής Αραβίας πιθανότατα κάναμε ό,τι παραπάνω μας συμφέρει εξαργυρώνοντας άλλες επιλογές. Απομένει να αποδειχθεί ότι και στην περίπτωση της Ουκρανίας / Ρωσίας κάναμε αυτό που μας συμφέρει περισσότερο στα όρια που μας συμφέρει ή ότι δεν είχαμε καν άλλες επιλογές, όχι διαφορετικής κατεύθυνσης, φυσικά, αλλά πιο διακριτικής διπλωματικής στάσης. Ότι δεν αντιδράσαμε υπέρ το δέον. Εάν είναι έτσι,
μπράβο
και για αυτό.

Όχι όμως άλλη υποκρισία και ιδεολογήματα. Είναι αντιπαραγωγικό να δουλευόμαστε μεταξύ μας. Χαλάει και την ατμόσφαιρα ανάμεσα σε ανθρώπους που έχουν καλές προθέσεις. Χωρίς κανέναν λόγο να θυμώνουμε, πέρα από τον φόβο να ξυπνάμε πού και πού το βράδυ με κάποιες δύσκολες σκέψεις. Που όμως μας αξίζουν και πρέπει να μάθουμε να τις διαχειριζόμαστε. Διότι είναι αληθείς. Ούτως έχουν τα πράγματα.

Γιώργος Γιαννούλης- Γιαννουλόπουλος